Sandra Rutjes Geschreven door sannie23. Foto door: Travelator

Sulawesi is een eiland wat nog niet is overlopen door toeristen en het heeft een vriendelijke bevolking, schitterende flora en fauna en mooie tropische eilanden met hagelwitte stranden. De vele traditionele dorpjes zijn zeker een bezoekje waard. Tana Toraja is zeer bijzonder door de traditionele huizen en de begrafenisrituelen. 
In Sulawesi leeft men voornamelijk aan de kust van de visvangst, zoutwinning en scheepsbouw. In het binnenland wordt veel rijst, peper, kruidnagel en cacao verbouwd. Ook rubber, teakhout en palmolie zijn een belangrijke bron van inkomsten.

Het zuiden van Sulawesi is overwegend islamitisch. In Centraal Sulawesi wonen zowel christenen als moslims, wat nog wel eens zorgt voor onrusten. Laat je dus goed informeren over de situatie aldaar voor je die kant opgaat.
Het Noorden (Minahasa) is bijna geheel christelijk. 
De inwoners van Tana Toraja zijn van oorsprong animistisch, maar aan het begin van de 19e eeuw hebben de Nederlanders het protestantisme naar dit gebied gebracht, met als gevolg een aparte mengeling van culturen, religies en gebruiken.

Bezienswaardigheden Sulawesi

Makassar (het vroegere Ujung Pandang)

Makassar is de hoofdstad van Sulawesi. Het heeft een leuke oude haven (Paotere) waar de Buginese houten schoeners te bewonderen zijn. Deze schepen zie je ook liggen in de oude haven van Jakarta.

Ook kun je hier een bezoek brengen aan Fort Rotterdam, met typische Nederlandse pakhuizen die in 1970 geheel zijn gerestaureerd. Het is een van de best bewaarde Nederlandse forten in Indonesië. Het ligt midden in het centrum van de stad. Entree is op basis van donatie.
Ook kun je het bijbehorende museum bezoeken. De entree voor blanken bedraagt IRP 10.000, wat twee keer zoveel is als voor Indonesiërs.
Tegenover Fort Rotterdam ligt "Kampoeng Popsa", een verzameling van restaurantjes en eetgelegenheden aan het water waar je van alles kunt vinden, van een simpele nasi goreng tot een westerse pizza met veel kaas en van mierzoet geschaafd ijs tot een waterpijp. De prijzen liggen hier wel iets hoger dan gemiddeld. Meteen ernaast vind je een lange rij met eetstalletjes waar voornamelijk vis wordt verkocht tegen redelijke prijzen.

’s Avonds kun je vanaf de boulevard van Makassar genieten van de zonsondergang. En als je van vis houdt, zit je hier ook goed! Op Jalan Penghibur (in de volksmond Pantai Losari) vind je de beste eetstalletjes en visrestaurants. En voor de prijs hoef je het zeker niet te laten.

Makassar is tamelijk groot. Als je op een leuke manier kleine afstanden wilt afleggen zonder te lopen, kun je een becak (fietstaxi) nemen. Wil je grotere afstanden overbruggen, neem dan geen taxi, maar een pete pete (klein rood of blauw taxibusje).
De prijzen van de pete pete's liggen vast. Binnen de stad betaal je altijd IRP 4.000 per persoon, of het ritje nu tien minuten duurt of een uur. Laat je dus niet oplichten. Vooral op het busstation worden prijzen zo hoog als IRP 50.000 pp gevraagd om je naar de stad te brengen.
Alleen wanneer je naar plekken buiten de stad gaat, stijgen de prijzen. Zo kost een enkeltje Daya of een enkeltje Pancheero bijvoorbeeld IRP 5.000-6.000 pp.
Ikzelf vond de ritjes met de pete pete's altijd erg leuk en ik zou mensen die weinig tijd hebben aanraden om in een willekeurige pete pete te stappen en zich voor IRP 4.000 te laten verrassen.
De locals die instappen maken graag een praatje met je en als je het raam opendoet, kun je lekker naar buiten kijken en krijg je een goed beeld van de stad. Voor nog eens IRP 4.000 laat je je natuurlijk ook weer netjes thuisbrengen.

Bira

Het vissersdorpje Bira ligt ca 200 km ten zuidoosten van Makassar. Het heeft schitterende, hagelwitte stranden waar je heerlijk kunt zwemmen, snorkelen en duiken. Ook worden hier de voornoemde Buginese schoeners gebouwd. Het is zeker geen straf om hier een aantal dagen te relaxen.
Het ritje van Makassar naar Bira duurt zo'n zes uur. Vanaf het busstation (IRP 4.000 pp vanaf de stad) rijden zogenaamde Kijangs naar Bira. Kijangs zijn auto's die op Sulawesi worden gebruikt als openbaar vervoermiddel. Wanneer men spreekt over "de bus" zul je over het algemeen in een Kijang belanden. De prijs per persoon voor de rit van Bira naar Makassar bedroeg anno 2013 IRP 70.000 per persoon.

Sengkang

Sengkang is een dorpje ca 250 km ten noorden van Bira. Het dorp ligt bij het Tempemeer. De plek waar de Walanae en de Tampanganrivier bij elkaar komen. Als de waterstand het toelaat, kun je met een kano een schitterende tocht maken over het meer. Er leven heel veel verschillende watervogels op en rond en meer. Ook staat Senkang bekend om zijn vele zijdeweverijen. Leuk om te bezoeken, en meestal is er een klein winkeltje bij waar je de geweven stoffen kunt kopen. Onderweg van Bira naar Sengkang kom je op een druk verkeersplein (ben de naam van het stadje ven kwijt) een apart schouwspel tegen. Diverse bomen vol met gigantisch grote vleermuizen.
Anno 2013 bedroeg de prijs voor een ritje van Makassar naar Sengkang zo'n IRP 60.000 per persoon en de reis duurt een uur of vijf.

 

Torajaland

Dit is een van de toeristische trekpleisters van Sulawesi. Torajaland staat bekend om zijn indrukwekkende Tongkonanhuizen met zadelachtige daken, en de uitbundige begravenisrituelen. De hoofdstad Rantepao ligt op ca 700 meter hoogte. Het is hier aanzienlijk koeler en het regent er ook meer dan elders op Sulawesi. Het is de perfecte uitvalsbasis voor een bezoek aan deze streek.
De meeste bezienswaardigheden liggen rondom Rantepao. Met een scootertje kun je makkelijk zelf de omgeving verkenning, want de meeste attracties zijn vrij goed bereikbaar. De huur van een scooter bedraagt zo'n IRP 80.000 per dag, exclusief benzine.
Voor zo'n IRP 300.000 (vastgestelde prijs) per dag huur je een gids. De gids kan je ofwel op de scooter of met een auto rondleiden. Bij Wisma Maria huur je al een auto met chauffeur voor IRP 400.000 per dag.

Verder heeft dit stadje een aantal kleine hotelletjes, wat eettentjes en een markt. De luxe hotels liggen buiten de stad.

Het is mogelijk een begrafenis bij te wonen. Een werkelijk onvergetelijke ervaring, maar niet geschikt voor mensen met een zwak voor dieren. Er worden diverse buffels, varkens en kippen geofferd en geconsumeerd en dit gebeurt niet op de meest diervriendelijke manier. Hoe meer aanzien de persoon had, hoe meer offers en hoe groter de begrafenis. De begrafenis kan een paar dagen tot enkele weken duren. Neem voor de familie van de overledene een presentje mee. Gewilde geschenken zijn sloffen sigaretten en pakken suiker.

De doden worden in een grot of in een bergwand (zoals in Lemo) bijgezet. Een evenbeeld van de overledene wordt in de vorm van een tau-tau pop bij het graf geplaatst. Een beetje luguber is de babytree, hier worden de overleden baby’s in begraven. De babytree bevindt zich een een mooi reuzen bamboebos.

Een populaire trekking is die van Rantepao naar Mamasa. Deze trekking is op eigen houtje te doen of met een gids. Trek er een dag of twee, drie voor uit.

Poso Lake

Dit meer lig t600 meter boven zeeniveau, is ca. 450 meterdiep, 32 km lang en 16 km breed. Vanuit Pendola kun je met een boot naar Tentena aan de andere kant van het meer te varen. Dit is de snelste route. Over de weg is vanwege de slechte wegen niet echt een optie.

Vlakbij Tentena is een mooie waterval (Wara Salopa) die het bezoeken waard is. Je komt dan ook door een traditioneel Balinees dorpje en een cacaoplantage.

Ampana / Togians

Ampana is de uitvalsbasis voor de Togian eilanden. 2x per week gaat er een boot via de eilanden naar Gorontalo. Het vaarschema verandert nogal eens, dus check dit in Ampana. Ampana is niets anders dan een lange hoofdweg met wat eettentjes, winkeltjes en hotelletjes. Langs de kust komen regelmatig scholen dolfijnen langs.

De Togians zijn werkelijk een must voor duikers en snorkelaars. Hagelwitte stranden en gewoon lekker niks doen.

Luwuk

Redelijk moderne stad met veel winkels, guesthouses, een haven en een vliegveld. Diverse bussen gaan vanuit hier via Pagimana naar Ampana. In Pagimana kun je ook de nachtferry nemen naar Gorantalo. Deze stalen ferry zag er een stuk degelijker uit dan de houten boot van Ampana naar Gorontalo.

Gorantalo

Vanuit hier kun je ook 2x per week met de boot naar de Togian eilanden. Ook is de weg naar Manado vanuit hier prima. Vernieuwd in 2009.

Manado

Manado is de meest noordelijke stad van het eiland en is de hoofdstad van Noord-Sulawesi. De stad telt 550.000 inwoners, voornamelijk christenen. Het is de uitvalsbasis naar de Bunaken en Siladen. De stad heeft een redelijk vliegveld vanwaar je van en naar diverse steden binnen Azie kunt vliegen. Jalan. Sam Ratulangi is de hoofdstraat met veel hotels, restaurantjes en reisbureautjes. Deze straat loopt helemaal door tot aan de haven, waar ook de lokale markt zich bevindt. Schrik niet als je op de markt hond (RW) tegenkomt. Dit staat regelmatig op het menu van de inwoners van Manado.

Tomohon

Tomohon ligt ca 25 km landinwaarts van Manado vandaan. Er gaan vanuit Manado bussen naar Tomohon, maar sneller is het om de betaalbare bluebird taxi te nemen. De weg ernaartoe is schitterend.  Door de koele hoger gelegen ligging en vruchtbare grond groeien hier veel verschillende soorten bloemen en planten. Tomohon word ook wel de bloemenstad genoemd. Beroemd is ook de markt van Tomohon. Hier verkopen ze niet alleen bloemen en vers fruit, maar ook honden, apen, vleermuizen en ratten voor consumptie. Naast de markt vind je het busstation.

Linow Lake (kratermeer)

Vanuit Tomohon kun je met een busje richting Linow Lake. Voor wat extra geld zet de chauffeur je bij het meer af. Terug moet je wel ca. 2 km naar de hoofdweg lopen. Maar de omgeving is schitterend, dus dat is geen straf.

Tangkoko National Park

Vanuit Manado kun je makkelijk met de bus naar Bitung en dan verder met een taxi naar het jungle dorpje Bataputih. Het is niet meer dan 1 straat met wat guesthouses , een kiosk en een aantal woonhuizen en aan het eind een gitzwart lavastrand. De ingang van het National Park Tangkoko is ook in dit dorp.

Tangkoko National Park staat bekend om Tarsius (kleinste aapje ter wereld), de zwarte makaken en de Neushoornvogel. Prins Bernhard heeft hier ooit ook eens een boom geplant. Je kunt onder leiding van een gids, die bij de entree van het park is inbegrepen, een ochtend of avond jungletocht maken. Vergis je niet, de tochten zijn pittig! Maar zeer de moeite waard. 

Bunaken eilanden

Dit eiland ligt voor de kust van de stad Manado. Vanuit de haven vaar je in 20 minuten naar de oostkant van het eiland. Aan deze zijde vind je veelal mangrovebossen met daarachter een strook strand. Aan de andere zijde en bij het hoofddorp van het eiland vind je meer zandstranden, maar als de wind een beetje verkeerd staat krijg je op aan de westkant van het eiland alle troep van Manado die daar dan aanspoelt. En dat is echt heel vies en heel veel.
Er zijn diverse guesthouse voor ca 250.000/300.000 rp per nacht incl. alle maaltijden. Gratis water en thee. Je struikelt  er bijna over de duikscholen. De Bunaken staan bekend om de mooie koraalriffen en de steile wanden van het eiland tot zeker 200 meter diepte. Ook snorkelen is hier fantastisch. Al 10 meter uit de kust begint het rif. Kijk uit voor de sterke stroming.

Rustiger en minder toeristisch is het meer oostelijker gelegen eiland de Silanden. Hier zijn maar een aantal plaatsen waar je kunt goedkoop kunt overnachten, het zijn voornamelijk luxe resorts op dit eiland.