Erik van Erp Geschreven door Erik van Erp.

De verkeersregels in Zuid-Afrika zijn globaal hetzelfde dan in Nederland hetzij aangepast voor het rijden aan de linkerkant en af en toe net wat anders. Zo rijden Zuid-Afrikanen aan de linker kant van de weg en zijn de voorrangsregels op kruispunten een puntje van aandacht. We zetten de verschillen in dit artikel voor je op een rij.

Wegennetwerk & wegwerkzaamheden

Zuid-Afrika mag trots zijn op het beste en meest uitgebreide wegennetwerk van het hele werelddeel Afrika. Er zijn meer dan 52.000 kilometer geasfalteerde wegen, meestal aangelegd volgens moderne normen. Daarnaast zijn er 80.000 kilometer aan verharde gravelwegen die ook prima met een normale personen auto te berijden zijn. Wat voor weg het ook is ze worden in de meeste gevallen goed onderhouden en dat betekent dat je ook regelmatig oponthoud door wegwerkzaamheden zal tegenkomen. Wanneer je tijdens je reis van plan bent om een grote afstand af te leggen is het verstandig om te kijken hoeveel “roadworks” je tegen gaat komen op jouw route die dag. Soms kun je bij veel wegwerkzaamheden beter kijken naar een alternatieve route. Hoewel de wegen goed zijn bestaan de wegen vaak uit enkele rijstroken per rijrichting vergelijkbaar met onze N wegen. Bij wegwerkzaamheden wordt er dan één rijstrook afgesloten en moet je soms tot 30 minuten wachten om het tegenliggende verkeer te laten passeren voordat je weer verder kunt. Ook zorgt het er voor dat al het vrachtverkeer daarna in een langzame stoet voor je uit trekt en inhalen lastig is. Je loopt zo gemakkelijk veel vertraging op, soms wel een of twee uur op een dagrit van zes uur. Op de website van Automobile Association kun je zien waar ze werken aan de weg en of het op jouw route is. In sommige gevallen geeft Google Maps ook aan wanneer je voorbij wegwerkzaamheden komt. Houd er ook rekening mee dat als het regent sommige wegen in afgelegen gebieden moeilijk berijdbaar worden en je dus wat meer reistijd nodig hebt.

Bij regenweer overdag of bij mist dient men met dimlichten te rijden. Wees voorzichtig op een glad wegdek, let op gaten veroorzaakt door verzakking of weggespoelde weggedeelten en voor lopend en stilstaand water op de bermpaden.

Verkeersregels Zuid-Afrika

De verkeersregels zijn bijna identiek aan die van Groot-Brittannië. Je rijdt aan de linkerkant van de weg en je haalt aan de rechterkant in. Op gelijkwaardige kruispunten is de auto die het eerst bij de kruising is degene die voorrang heeft. Je kunt deze kruispunten herkennen aan de stopborden en of haaientanden op de weg. Bij dit soort kruispunten is het verplicht om de auto helemaal tot stilstand te brengen tot aan het kruispunt voordat je doorrijdt. Wij Nederlanders zijn nogal gewend om door te rijden en al rollend naar het kruispunt direct door te rijden. Dat mag dus niet. Probeer altijd oogcontact te maken met de andere bestuurders, zo zie je snel genoeg of je ook voorrang krijgt of niet.

Voor overstekende voetgangers en automobilisten die uit een uitrit komen betekent dit eerst naar rechts en dan naar links kijken. Verkeer op rotondes heeft altijd voorrang. Voor rijden in landelijke gebieden geldt de regel dat een automobilist altijd minstens één meter afstand van de berm moet houden en ongeveer twee autolengtes tot de auto voor je. In de praktijk gebeurd dit zelden.

Bij stoplichten is het in negen van de tien gevallen zo zowel het verkeer dat recht de weg oversteekt als afbuigend verkeer “groenlicht” krijgt. In dat geval gaat recht doorgaand verkeer voor op afbuigend verkeer. In Nederland worden deze verkeerstromen gescheiden door de stoplichten, in Zuid-Afrika niet. Doordat het soms een gekrioel van verkeer kan zijn zal je snel de weg over moeten zodra hiervoor de gelegenheid is. Met name in het begin is het even wennen dat je midden op het kruispunt moet stoppen voor je de weg over kunt steken terwijl aan alle kanten auto’s voorbij schieten.

Doordat er veel enkelbaans wegen zijn zie je dat langzame voertuigen uiterst links op de vluchtstrook rijden. Je kunt dan als je er achter rijdt gemakkelijker tegemoetkomend verkeer zien en het langzamere voertuig inhalen.

Wanneer je net rondrijdt in Zuid-Afrika zal je eerder ingehaald worden dan dat je het zelf doet. Houd dus links aan wanner je geen vlotte rijder bent. Auto’s die je inhalen, wanneer je links aanhoudt, laten de alarmlichten kort aangaan zodra ze je voorbij zijn. De alarmknipperlicht indicatie is een “bedankje” van de andere bestuurder voor de ruimte die je hem geeft om jou in te halen. Om aan te geven dat je het gezien hebt en “graag gedaan” terug te communiceren knipper je even kort met je normale lichten of steek je even je hand omhoog.

Op smalle wegen wijk je vaak iets uit naar de berm als er iemand achter je zit, zodat anderen je kunnen inhalen. Je zal zien dan Afrikanen hetzelfde doen. Denk wel altijd aan je eigen veiligheid. Je kunt namelijk op ieder moment voetgangers, koeien of wat dan ook tegenkomen.

Bij het horen van een sirene en/of het zien van flitsende lichten van de hulpdiensten onmiddellijk uitwijken en hen gelegenheid geven om voorbij te rijden. Dit zal je met name in de stad tegenkomen.

De maximumsnelheid op snelwegen wegen is 120km/uur, 100 km/uur buiten de bebouwde kom en 60km/uur in de bebouwde kom, tenzij dit anders wordt aangeduid op bepaalde verkeersborden. Flitspalen en mobiele flitsers worden vaak vooraf aangegeven door middel van een verkeersbord. Wanneer je zo’n bord tegenkomt houd je jezelf het beste aan de snelheid. Tegenliggers geven soms ook met lichtsignalen snelheidscontroles aan. Het inseinen van andere weggebruikers is niet toegestaan.

Let vooral op de aanduiding van scherpe bochten, ze staan er meestal niet voor niets. Houd dan met geringe snelheid zoveel mogelijk de linkerkant van de weg wanneer een ander voertuig tegemoet komt.

Het dragen van de veiligheidsgordels is verplicht, niet dragen is strafbaar.

Bij ongeval moet een rapport opgemaakt worden op de dichtstbijzijnde politiepost . Let erop een rapportnummer te krijgen.

Parkeren

Let goed op de parkeerverboden. Zet de auto ’s nachts op een goed verlichte parkeerplaats. Sluit zorgvuldig de deuren en de kofferbak. Laat géén waardevolle goederen achter in de wagen. Zelfs geen kleding of eten. Persoonlijke goederen zijn immers niet in de verzekering inbegrepen en een mooie outdoor jack kan al aanleiding zijn om een ruitje in te tikken. Bij de meeste parkeerplaatsen zijn ook "parking attendants" zij helpen je met inparkeren en "bewaken" je auto. Zover wij hebben kunnen achterhalen doen zij dit op vrijwillige basis. Zorg dat je altijd wat muntgeld ergens in een bakje in je auto hebt liggen om de mensen te betalen. Ze regelen het verkeer vaak met een glimlach en heten je welkom op de bestemming en wijzen je de weg. Dit is als je het ons vraagt zeker een fooi waard.

Parkeren in de stad doe je het beste in een parkeergarage. Deze zijn erg betaalbaar en voor 50 rand sta je al de hele dag midden in de stad geparkeerd. Hier staat je auto relatief veilig en er is overal bewaking aanwezig. Nog steeds geldt ook hier geen kostbaarheden in het zicht laten liggen.

Tolwegen

Op de hoofdwegen veelal rondom de stad kun je tegen een tolweg aanlopen. Het gebruik van de tolweg valt op zich mee, maar kan uiteindelijk toch redelijk oplopen. Kosten voor de tolweg staan vooraf aangegeven op verkeersborden waarna je door een tolpoortje moet rijden.

Wanneer je een moderne huurauto hebt kan het zijn dat je auto een e-tag heeft. Hiermee hoef je alleen voorbij het juiste poortje te rijden en de slagboom gaat open. Het tolbedrag wordt dan later via het verhuur bedrijf in rekening gebracht via je creditcard. In de auto hoor je een geluid zodra je door de tol poortjes rijdt, zodat je weet dat het wordt uitgelezen. Of de afschrijving succesvol is zie je op het info bord bij het tolpoortje.

Kijk dus goed welk poortje je moet nemen wanneer je moet betalen. Je hebt de optie uit een e-tag, creditcard of contant. Niet alle creditcards worden ondersteund maar VISA of Mastercards zijn geen probleem.

Langs de tolwegen staan meldpunten voor wie met pech komt te staan.

Tanken in Zuid-Afrika

De tankstations in Zuid-Afrika zijn in de meeste steden en langs de hoofdwegen meestal 24 uur per dag geopend. In tegenstelling tot Nederland wordt er in Zuid-Afrika voor je getankt, je tank wordt dus gevuld zonder dat je de auto hoeft te verlaten. Ook voor het afrekenen kun je in de auto blijven zitten. Bij de grotere tankstations kan je naast cash, ook gemakkelijk met credit card en Maestro( pinpas) worden betaald. Gebruik je de service van de stations om de bandenspanning te meten, oliepeil te laten checken of je ramen te laten wassen dan staat hier een kleine fooi voor tegenover. Voor een huurauto zal het niet nodig zijn je bandenspanning of oliepeil te laten controleren, maar je ramen wassen is soms enorm fijn. Een fooi hiervoor ligt tussen de 2 en 5 Rand.

Langs de voornaamste wegen zijn meeste benzinestations ook voorzien van restaurants en verkooppunten van voedsel en drank. Souvenirwinkeltjes en mini-supermarkten komen ook regelmatig voor. Op de wat grotere tankstations kun je de auto vaak ook overdekt parkeren wat zeer welkom is tijdens de hete zomers.

Toiletten zijn ook veelal beschikbaar en op de grote tankstations vaak schoner dan in Nederland. Ga je wat verder het binnenland in dan is hygiëne soms nog wel een verbeterpuntje. Overigens is het goed om na te gaan bij welk tankstation je tankt, als het er niet vertrouwd uitziet GA dan ook NIET. Zorg er daarom voor dat je weet waar de grotere tankstations zijn op je route. Blijf je op de gangbare toeristenroute dan vind je de goede tankstations vaak wel aan de hoofdweg en in overvloed. In een aantal gevallen moet je een afslag nemen en een stukje van de hoofdweg rijden om te kunnen tanken. Deze tankstations staan vaak wel vanaf de hoofdweg aangegeven en daarmee is het gewoon een kwestie van bordjes volgen. Hoewel er ruim voldoende tankstations zijn, raden we je aan om bij ongeveer een halfvolle tank weer even naar een tankstation te gaan. Op verschillende routes kunnen de tankstations redelijk ver uit elkaar liggen en kan het brandstofverbruik een stuk hoger liggen dan je in eerste instantie zou verwachten. De hoge heuvels, langzaam rijdend verkeer waardoor je ook meer brandstof verbruikt of het per ongeluk verkeerd rijden kunnen er zo maar voor zorgen dat je laatste restje brandstof niet voldoende is tot het volgende tankstation. Prijzen van de brandstof zijn in het hele land hetzelfde dus shoppen voor de laagste prijs is niet nodig.

Overige tips

Een internationaal rijbewijs is enkel noodzakelijk indien op het nationaal rijbewijs geen handtekening en foto voorkomen. Bij het huren van een auto in Zuid-Afrika kan een internationaal rijbewijs wél noodzakelijk zijn.

Je zal ook veel mensen op straat zien op en langs de autowegen. Deze mensen proberen hun spullen te verkopen en/of bedelen voor geld. Het is verstandig om bij stilstaan de deuren en de ramen gesloten te houden en doe dit ook bij verkeerslichten en op andere stopplaatsen om veiligheidsredenen. 

In wildparken mag men om geen enkele reden de auto verlaten en moet men zich houden aan de snelheidsbeperkingen. Stop om wild te observeren zodanig dat anderen kunnen voorbijrijden en maak geen onverwachte bewegingen. Houd er ook rekening mee dat ondanks dat je langzaam rijdt dieren opeens uit de struiken de weg op kunnen lopen.

Vermijd indien mogelijk ‘s nachts lange afstanden af te leggen, de straatverlichting is overal beperkt en voetgangers of dieren die ook gewoon in het donker midden op de weg lopen zie een stuk slechter. In afgelegen gebieden zijn veel benzinestations slechts geopend tot 20.00 uur.

Let altijd op dieren op de weg, zelfs in de steden waar huisdieren vrij rondlopen. In landelijke gebieden zijn schapen en ander vee een regelmatig opduikend gevaar. Ook tegemoet komende ladingen van voorliggers, gaten in de weg of rommel op de weg komen regelmatig voor dus houd je aandacht op de weg wanneer je aan het rijden bent. Best lastig met het mooie landschap, maar zeker niet onbelangrijk.

Soms zie je een bord met “aftrekplek” langs de weg staan. De aftrekplek is iets heel anders dan jullie denken... Dat is een plek waar je informatie kunt krijgen. Erg handig dus!

Autonavigatie in Zuid-Afrika

Navigatie werkt in het algemeen goed in Zuid-Afrika. Je kunt Google Maps gebruiken en de routes en kaarten vaak bij nieuwere telefoons ook offline beschikbaar maken. Het voordeel van Google Maps is dat het (als je internet hebt) real time de route aanpast en je soms op de hoogte brengt van wegwerkzaamheden of files. Een andere handige app is Maps.me . Bij deze app kun je het hele land downloaden en zelfs offline naar toeristische hotspots en hotels navigeren.

Wanneer je per ongeluk verkeerd gereden bent en één van navigatie apps op je telefoon gebruikt kun je in de meeste gevallen beter kijken of je kunt omkeren om de gemiste afslag weer te nemen, dan de alternatief berekende reisroute. Vaak wordt je in dat soort gevallen over gravel roads gestuurd om uiteindelijk weer uit te komen op de hoofdweg. Geen probleem als je een 4x4 hebt maar met een normale personen auto vaak niet sneller en meer kans op schade.

Zorg sowieso voor een goede kaart, die is overal verkrijgbaar, om voorbereid te zijn op onverharde wegen en zorg ook voor een boekje dat de wegsignaleringen verduidelijkt.