bolletjeom Geschreven door bolletjeom.

Zuid-Afrika heeft door de jaren heen vreemde dingen gedaan met de taal. Het Afrikaans dat afstamt van het Nederlands kan voor ons erg logisch klinken maar ondertussen een compleet andere betekenis hebben gekregen. En ook het Engels lijkt niet op wat wij kennen van school of TV. Om het nog maar niet te hebben over alle Afrikaanse talen die geïntegreerd is in het Engels.

Lees onderstaande woordenlijst met uitleg dus door om goed voorbereid te zijn of om gewoon eens te glimlachen en je te verbazen!

Eerst even de allerbelangrijkste die je vanaf dag 1 in Zuid-Afrika veel zult horen.

Baie dankie
Hartelijk dank! Word vooral in het Afrikaans gebruikt maar het woord "Baie" word los ook in het Engels gebruikt en betekend dan "veel/ heel erg".

Howzit
De beroemde Zuid-Afrikaanse begroeting. Kort voor "How is it?". Zeg niet het gebruikelijke "It's fine, thanks". Maar liever "No, fine",wat dan eigenlijk weer betekend "Yes, I am fine". Het woord No betekent vaak ook Ja. Een echte Afrikaner ( iemand die afstamt van de Nederlanders) kan zelfs antwoorden met"Ja, well, no fine". wat dus gewoon betekend dat alles prima is.

Isit? (Izzit?)
En vrij normale reactie op alles wat je hoort. Een soort van verbazing als " oh ja, joh?". Het is dus niet een vraag of je het serieus meent en of je het verder kan toelichten. Het word ook wel gebruikt als dooddoener in een conversatie waar iemand geen zin in heeft. Let dus op een licht cynische ondertoon.

Lekker
Word echt voor veel meer gebruikt dan wij het in het Nederlands gebruiken! Leuke meisjes of jongens zijn "Lekkerrr!" maar ook auto's kunnen lekker zijn. Je hebt een "lekker time" wat dus betekend dat je het naar je zin hebt, " I feel lekker", de "Holidays is lekker". The TV was not lekker" ( hij is dus stuk) en natuurlijk is lekker ook voor het eten en het weer. Als overtreffende trap heb je natuurlijk Baie Lekker.

 Ook iets waar je even aan moet wennen is de dubbele ontkenning in het Afrikaans zoals "Ek is niet bij die huis nie" wat gewoon betekend "ik ben niet thuis".

Ag ('A*g')
Als "Ag, no man" (ah nee man!, lichte irritatie) of "Ag, I don't know." ( ach, ik weet het niet).

Yebo
Ja, komt uit het Zulu maar word algemeen gebruikt.

A

Amper
Verwarrend is: ek het amper onder 'n motor beland, 'ik ben bijna onder een auto terechtgekomen'. Het Afrikaanse amper betekent dus 'net niet', het Nederlandse 'net wel'.

Afdraai
afrikaans voor afslaan (verkeer)

Afdraaipad
Afrikaans voor afrit, afslag

Aftrekplek
Deze verkeersborden zijn populair bij de Nederlandstalige toerist. Het betekend echter heel onschuldig "Plek waar je informatie kunt af trekken" ( of te wel halen/ krijgen).

B

Bekaf
Iemand die bekaf is, hoeft niet erg vermoeid te zijn, want dan is hij pootuit; bekaf is in de eerste plaats neerslachtig.

Been-af
Verliefd

Braai
Barbeque op zijn Afrikaans. De bbq is vaak een half olievat. Er gaan enorme lappen vlees en worst op. Pas als alles gaar is word het op tafel gezet en begint men te eten. Je eet er mielie pap bij, salades, rolls ( kleine rode zachte broodjes).

Boer
Is de benaming voor een Afrikaans sprekende persoon. Heeft een licht negatieve klank als conservatief persoon.

Bakkie
(Pickup truck). Een type auto dat veel mensen hebben. "That bokkie and her ballie parked off on the back of the bakkie."  (That pretty girl and her father sat on the back of the pickup truck).

Broeikas
Afrikaans voor couveuse.

Berdorwe brokkie
Is Afrikaans voor verwend kind en niet bedorven eten.

D

Dam
Is dus niet een dam zoals wij hem kennen maar het Afrikaanse woord voor stuwmeer.

Dagga ('Dag-gah')
Marijuana, komt van het Khoikhoi woord dachab.

Doos
Het vrouwelijke geslachtsorgaan. We nemen dit woord niet op in de lijst omdat het zo bruikbaar is maar omdat het grappig is om te weten dat het woord dat wij hier nu ook vrijlijk gebruiken dus stamt uit het Afrikaans!

Een (kartonnen) doos is in het Afrikaans, dosie! Doos word ook in Afrika gebruikt als "You are such a doos." wat daar betekend: je bent zo'n idioot

Duikweg
Afrikaans voor voetgangerstunnel. 

E

Ek sê
(ik zeg – “I say”) maar betekend meer "ik zeg het je!"

F

Fontein
Is in Zuid-Afrika geen kunstwerk waar water aan te pas komt, maar een bron zoals in het Middelnederlands

G

Gaffed
(Stoned) "Jissus, that joint made me so-o-o gaffed ek se."

Groendakkies
Gekkenhuis, omdat die vroeger groen uitgeslagen ijzeren daken hadden.

J

Jol
( Een goede tijd hebben) "I am going on a jol (party)." "I am having a jol (good time)."

K

Kaal/ Bloot
Het woord bloot kan hetzelfde betekenen als bij ons: Je kunt dus iets met die blote oog sien of onder die blote hemel slaap. Maar de Afrikaanse jongeman die met een aantrekkelijke Nederlandse jongedame bloot wou praat, was veel onschuldiger dan zij dacht: hij wou alleen maar, eenvoudigweg, met haar praten.

Om even bij dat Nederlandse 'bloot' te blijven: daarvoor worden vooral de woorden nakend en kaal gebruikt.
Hy het daar heeltemaal kaal gestaan betekent (gewoonlijk) niet dat hij geen haar had, maar wel dat hij daar zonder kleren stond. Een nectarine, dat soort perzik met onbehaarde huid, heet in het Afrikaans heel beeldend kaalperske.

Kak
(Van het Afrikaanse woord voor poep) wordt op heel veel manieren gebruikt "Don’t talk kak" or "Don’t give me kak" or "You're so full of kak” or “Having a kak day” or “He is in the kak”

L

Lobola
Bruidschat een vraag die je gesteld kan worden is hoeveel de Lobola in jou land is.

Lugwaardin
Afrikaans voor stewardess.

O

Ongesteldheid
Dit betekend ziekte. Je kunt dus in de locale kranten artikeltjes aantreffen waarin mensen bedanken voor alle zorgen en bloemen tijdens hun ongesteldheid.

P

Poes
Dit oorspronkelijke Afrikaanse woord heeft een andere betekenis dan wij kennen! Het betekend dus niet "kat" of "kut" maar "vervelend persoon". "You stupid poes". Het word ook echt gebruikt om iemand te omschrijven die echt door en door slecht is, onsympathiek, een oplichter.

Padvark
Wegpiraat

Plakkies
Slippers

Peuselhappie
Snacks

R

Robot
Algemeen gebruikt woord voor verkeerslicht. Kan erg verwarrend zijn in het begin als je iemand de richting vraagt.

S

Saamryklub
Carpooling, word niet in het Engels gebruikt.

Stadig
(rustig ,langzaam) "Ek het stadig gery" betekent ik heb rustig gereden. Het tegenovergestelde is vinnig ry.

Spindroër
Centrifuge

Snedig
'n Snedige antwoord is geen gevat, maar een kwetsend antwoord.

Straks
Straks kan 'aanstonds' betekenen, maar ook 'misschien': straks kom hy nog vandag!

V

Vatlappie
Pannelap

Verkleurmannetjie
Kameleon

Voorbarig
Een voorbarige vent is brutaal en opdringerig.

Verschoon mij
Excuseer me, word gebruikt door Afrikaners om toestemming te vragen om van tafel op te staan als ze in een gezelschap zijn.

Vinnig
(Vlug) "Ek het vinnig gery" betekent ik heb vlug gereden. Het tegenovergestelde is stadig ry.

Vingerette
Een uitgebreide receptie, hier nu vaak lopend of wandelend buffet genoemd, is in Zuid-Afrika 'n vingerete. Het is uiteraard geen kannibalistisch gedoe, maar een formele bijeenkomst waar je toch met je vingers eet!

Voetslaan paaie
Wandelroute

W

Wegneemetes
Afrikaans voor afhaalmaaltijd.

Y

Yada yada
( blah blah)