Nienke Krook Geschreven door Nienke Krook.

Een Leuke manier om geld te verdienen op reis of een leuke invulling van vrijwilligerswerk is Engelse les geven in het buitenland. Als je gaat reizen zul je merken dat je in veel landen aan de slag kunt als leraar Engels, maar er zitten vaak wel een aantal voorwaarden aan verbonden. Het is dan ook verstandig om je voor je reis voor te bereiden als je van plan bent Engelse les te gaan geven. Er zijn ontzettend veel benamingen voor het 'lesgeven in het Engels als buitenlandse taal'. Je ziet al snel door de bomen het bos niet meer, maar vaak worden met verschillende afkortingen hetzelfde bedoeld.

Het verschil zit hem vaak in het land dat de afkorting gebruikt en het 'soort' Engels dat er aangeleerd wordt. Termen die verwijzen naar het gebruik van (of het leren van) Engels door mensen die een andere basistaal hebben zijn bijvoorbeeld: 

  • ESL (English as a Second Language) Engels gebruiken in Engelssprekende landen waar de taal misschien dominant is geworden, maar waar de meerderheid van de bevolking het niet als moedertaal heeft. Engels om te kunnen functioneren in het nieuwe gastland (bijv. school/baan/dagelijks gebruik). Voornamelijk gebruikt in de VS, Canada en Australië (verwijzend naar immigranten, vluchtelingen). 
  • ESOL (English for Speakers of Other Languages) Engels om te kunnen functioneren in het nieuwe gastland (bijv. school/baan/dagelijks gebruik). Gebruikt in Engeland, Ierland en Nieuw-Zeeland. Het lesgeven daarin wordt aangeduid als TESOL.
  • EFL (English as a Foreign Language) Het aanleren en gebruiken van Engels in een regio waar Engels niet de basistaal is, of als men tijdelijk in een land studeert waar Engels de basistaal is.

Het lesgeven in het Engels zelf (dus de taal als vak) vanuit de leerkracht gezien wordt meestal aangeduid als: 

  • ELT (English Language Teaching) Gebruikt in Groot-Brittannië om de combinatie TEFL en TESL aan te duiden.
  • TESL (Teaching English as a Second Language)
  • TESOL (Teaching English for Speakers of Other Languages) Wordt gebruikt om de combinatie TEFL en TESL aan te duiden. Heeft meer raakvlakken met lesgeven aan studenten die aanwezig zijn in / zijn verhuisd naar een Engelssprekend land. Kom je vooral tegen in de VS, Canada, Australië en Azië.
  • TEFL (Teaching English as a Foreign Language) Het lesgeven in het Engels als 'vreemde' taal, zowel in Engelssprekend als niet-Engelssprekend land. De afkorting zie je vooral in Groot-Brittannië.

Kijk je vanuit de leerling/student, dan spreekt men weer over: 

  • EAL (English as an Additional Language)
  • ESD (English as a Second Dialect)
  • EIL (English as an International Language) Verwijst naar het aanleren / gebruiken van standaard Engels door inheemse sprekers. Vooral gebruikt in Canada en Australië. Je ziet vaak de combinatie ESL / ESD.
  • ELF (English as a Lingua Franca)
  • ESP (English for Special Purposes)
  • EAP (Englishh for Academic Purpose)
  • ELL (English Language Learner)

Een hele lijst van afkortingen en betekenissen, maar wat heb je nu precies voor certificering nodig om als docent Engels aan de slag te kunnen? 

TEFL Certificering

Als je wilt gaan lesgeven in het buitenland kan het gunstig zijn een TEFL (Teaching English as a Foreign Language)-certificaat te hebben. Het biedt geen garantie op een betaalde baan, maar zal je zeker helpen bij het vinden van werk als non-native speaker. Hoe meer uren je aan de cursus besteed hebt, hoe groter vaak de kans op het vinden van een baan. 

De TEFL cursus was voorheen alleen als 4-weekse cursus in het buitenland te doen, maar kan nu ook in Nederland gedaan worden (zie hieronder). 

Het TEFL certificaat wordt internationaal erkend om (basis) Engels te mogen doceren.

Als er in een vacature om een TESOL kwalificatie wordt gevraagd, nodigt men absoluut ook mensen met een TEFL kwalificatie uit en vice versa. 

Inhoud Cursus

Er zijn meerdere organisaties die TEFL cursussen aanbieden. Een bekende organisatie is JoHo, de kosten en inhoud van hun cursus bespreken we hier. De cursus stoomt je klaar om aan kinderen (of volwassenen) basislessen Engels te geven. Het gaat voornamelijk om de didactiek die hierbij komt kijken, maar aangevuld met een grammaticamodule kun je je kennis van het Engels ook zelf opfrissen. 

De TEFL cursus is opgebouwd uit modules, die je zelf kunt kiezen en online kunt uitvoeren op je eigen tempo (je hebt er maximaal 3 maanden voor). Je krijgt een tutor aangewezen die jouw modules nakijkt en van feedback voorziet. 

Je kunt ook kiezen voor een combinatie van de online cursus met een trainingsweekend in Den Haag. Hier werk je twee dagen met maximaal 16 cursisten aan praktijkopdrachten met een ervaren trainer uit Engeland. 

Zie de Joho site voor meer informatie over het programma van het weekend. 

Kosten

  • 140 uur Combicursus = Online TEFL cursus (120 uur) + Praktijkweekend (20 uur)  =>  € 379,-
  • 120 uur online TEFL cursus:  =>  € 259,-
  • 20 uur praktijkweekend in Nederland: => € 179,-

Specialisaties:

  • Grammatica voor gevorderden  =>  € 29,-
  • Eén op één lesgeven  =>  € 89,-
  • Lesgeven in zakelijk Engels =>  € 89,-
  • Lesgeven aan (jonge) kinderen  =>  € 49,-

Certificaten

Ongeveer vier weken na het afronden van een volledig cursusonderdeel ontvang je een certificaat. Voor het weekend en de keuzemodulen krijg je aparte certificaten. 

Het certificaat blijft in principe je leven lang geldig, maar het kan natuurlijk geen kwaad je kennis regelmatig op te frissen! 

Via reisorganisatie JOHO is het nu mogelijk de TEFL cursus in Nederland (online) te volgen. Donateurs krijgen 10 euro korting, leden 30 euro.

Verklaring Onderwijsbevoegdheid

Als je in het bezit bent van een diploma waaraan in Nederland een formele onderwijsbevoegdheid is verbonden en je in het buitenland les wilt geven, kun je een verklaring van onderwijsbevoegdheid aanvragen bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (Voorheen IB-Groep).

In deze verklaring staat onder andere in welke vakken en aan welke scholen je in Nederland bevoegd bent les te geven. Dit heb je nodig als je in het buitenland een onderwijsbevoegdheid wilt aanvragen. De opstelling van deze verklaring kost niets. 

Bij het aanvragen van deze verklaring moet je een gewaarmerkte kopie van het diploma bijsluiten. Dit kan je doen via DUO of de onderwijsinstelling waar je je diploma behaald hebt.

Werk vinden

De tiende module van de online cursus geeft je informatie en adviezen over het vinden van een baan in het buitenland. Dit is ook het geval op de weekendcursus. Je krijgt hiernaast toegang tot databases met banen en contactlijsten om je kansen te vergroten. 

Kijk voor banen bijvoorbeeld eens op: 

Lesmateriaal

Materiaal en tips voor het lesgeven in het Engels kun je vinden op onder andere: 

Zelf lesmateriaal maken

Niet in alle landen is het lesmateriaal van hoge kwaliteit, met name als je gaat lesgeven in ontwikkelingslanden. Dan kan het een uitkomst zijn als je zelf je materiaal kunt maken. Ideeën hiervoor vind je bijvoorbeeld op: 

Lesmethoden

Complete methodes voor het systematisch aanleren van de Engelse taal: 

  • Lesmethode 'Take it easy' (vanaf groep 5), 'Real English' (groep7-8), 'Early Start' (groep 5-6) en 'Just do it' (vanaf 9 jaar) 
  • Lesmethode 'New Interface' en 'Go for it!' (voortgezet onderwijs) 
  • Lesmethode '20/20' en 'Engels op maat' (MBO) 
  • Lesmethode 'Junior' (basisonderwijs) 
  • Lesmethode 'Hello World' (basisonderwijs) (www.malmberg.nl)
  • Lesmethode 'Realtime', 'All right!', 'Of course!' en 'Inspiration' (voortgezet onderwijs) (www.malmberg.nl)

Achtergrondinformatie

Er is een hoop geschreven over het lesgeven in de Engelse taal. Interessant om te lezen zijn de artikelen van de volgende websites: