Chantal den Haan Geschreven door Chantal1981. Foto door: Chantal1981

Sri Lanka is een redelijk klein land, ongeveer zo groot als Nederland en België samen. Dit maakt het ideaal om met het openbaar vervoer te bereizen. Hieronder een overzicht van de mogelijkheden.

Bussen

De bussen in Sri Lanka bestrijken het grootste deel van het eiland en zijn dus een makkelijke manier om je te verplaatsen. Bussen zijn verdeeld in twee soorten: de staatsbussen van CTB of SLTB en de privémaatschappijen.

De staatsbussen bereiken de meest kleine plaatsjes en rijden in en tussen de grote steden. Ze zijn ook veruit het goedkoopst. De rit van de hoofdstad Colombo naar Kandy duurt circa drie uur en kost 140 roepies, nog geen euro. Ze zijn wel vaak overvol, stoten grote zwarte roetwolken uit en zijn oud en stoffig (soms door kieren in de vloer, vaak door openstaande deuren).

De privebussen verschillen van aftandse touringcars tot minibusjes met airco. Vaak zijn ze sneller dan de staatsbussen, maar ook wat duurder. Een intercity express minibusje met airco kost ongeveer twee keer zoveel als een staatsbus, maar is nog steeds goedkoop. Als je langere afstanden af wilt leggen is het verschil in snelheid en comfort absoluut de moeite waard om wat meer te betalen.

Mocht je niet weten waar je precies uit moet stappen dan kun je het altijd de ticketverkoper vragen. Deze zal dan later aangeven en je waarschuwen op het moment dat je er ''bijna'' uit moet.

Hou er rekening mee dat de bussen altijd vol zitten en dat er erg weinig ruimte is voor je bagage. Soms word je verplicht een kaartje te kopen voor een plekje voor je tas, vooral bij de privé-bussen. Een goede tip om te voorkomen dat je in een overvolle bus stapt is door op de bus te stappen bij het centrale busstation (busstand) in plaats van op de locatie waar je met de bus bent uitgestapt. De meeste plaatsjes hebben een centraal gelegen busstation. Het is vaak een begin-, eind-, of tussenbestemming waar de meeste forenzen in- of uitstappen. Mocht de bus daar ook vol zijn, dan vertrekt er binnen 15 à 30 minuten een nieuwe bus. Let wel: pas als de bus plusminus halfvol zit, vertrekt de bus pas. Probeer daarnaast  de spitsuren te vermijden. Tijdens de spitsuren gaan de meeste locals naar hun werk of weer richting huis met het openbaar vervoer.

Een kaartje koop je altijd in de bus, meestal tijdens de rit. Zorg dat je genoeg kleingeld hebt (biljetten van 100 en 500 roepies) zodat je gepast kunt betalen. Mocht het voorkomen dat je niet genoeg kleingeld hebt of dat de ticketverkoper het wisselgeld niet gepast kan terugbetalen, dan geeft de ticketverkoper je later het wisselgeld terug bij het uitstappen van de bus. Herinner de ticketverkoper hieraan, want vaak wil de buschauffeur zo spoedig mogelijk weer vertrekken.

Treinen

De trein is de meest relaxte manier om door Sri Lanka te reizen. Vanuit de langzaam rijdende treinen kun je het landschap bewonderen, snacks kopen bij de verkopers die luid roepend hun waren aanprijzen en makkelijk in contact komen met de lokale bevolking.

Er zijn drie lijnen, die vanuit Colombo het noorden, midden en zuiden van het land bestrijken. De zuidelijke lijn rijdt langs de kust naar Matara, via Hikkaduwa en Galle. De hoofdlijn loopt richting het heuvelland en stopt onder andere in Kandy, Nanu Oya (voor Nuwara Eliya) Ella en eindigt in Badulla. De noordelijke lijn verbindt Colombo via een aantal vertakkingen met de koningssteden Anuradhapura en Polonnaruwa en Trincomalee aan de oostkust.

Een aantal treinen biedt eerste, tweede en derde klasse. Eerste klas is het duurst, maar comfortabel en met airco. Op sommige trajecten is de eerste klas ook uitgerust met een observatiewagen. De tweede klas biedt zachtere stoelen en soms plafondventilatoren. De derde klas biedt houten bankjes. Alle klasses zijn voorzien van grote ramen die helemaal open kunnen zodat je optimaal van het uitzicht kunt genieten.

Reserveren van plaatsen is (vaak) mogelijk voor maximaal een euro per plaats bovenop de ritprijs, afhankelijk van de klasse. Prijzen zijn iets duurder dan de bus. De reis van Colombo naar Kandy kost van iets meer dan twee euro voor een eerste klas ticket tot nog geen euro voor een derde klas ticket. Een kaartje voor de eerste klas betekent nog geen zitplaats. Als je geen reservering hebt en de eerste klas is vol dan kan je alsnog in de tweede of derde klas eindigen. Een kaartje kopen kan alleen op het station, en alleen de grotere stations kunnen ook plaatsen reserveren.

Een populaire route is tussen Nanu Oya en Bandarawella of Ella. De trein gaat door prachtige theeplantages, over rugkammen en door tunneltjes. Voor deze trein zijn vaak geen kaartjes te reserveren of keuze uit klasses. De trein kan behoorlijk vol zitten in het toeristische hoogseizoen of op lokale feestdagen. Met name de trein die rond het middaguur vertrekt uit Nanu Oya. Er is dan een kans dat je moet staan en dan zie je natuurlijk minder. De trein die 's ochtends rond 8.30 vertrekt is vaak een stuk rustiger. Maart 2012 betaalde we €0,50 voor de rit van Nanu Oya tot Bandarawella (ongeveer 3 uur)

Voor meer informatie is de website van Sri Lanka Railways erg nuttig: http://www.railway.gov.lk en http://www.seat61.com

Taxi's en tuktuks

In de meeste steden zijn taxi's beschikbaar, hoewel je meer driewielers of tuktuks tegen zult komen. Beiden kosten rond de 80 roepies, zo'n 50 eurocent, per kilometer. Zorg dat je voor het instappen een prijs afspreekt. Zorg dat je wel bewust bent van de risico's. Tuktuk drivers kunnen zeer geslepen zijn en probeer ze te slim af te zijn. Velen doen dit om commissies. Een extra bijverdienste. Soms vraagt een tuktuk driver het telefoonnummer van de accommodatie waar je verblijft of waar je van plan bent te gaan verblijven. Tuktuk drivers zeggen dat ze dit doen omdat ze de weg niet weten.  Hoewel dit waar kan zijn, zeggen ze vaak na het telefoontje dat de accommodatie waar je wilt verblijven volgeboekt is. Ga hier niet op in. Mocht je al een boeking hebben of juist nog niet, negeer hun opmerking. Bij elke aankomst in een dorp/stad, vroeg ik een tuktuk driver om me naar een bepaalde accommodatie te brengen. Nadat je een prijs hebt afgesproken en je instapt, vraagt de tuktuk driver of je een boeking hebt of niet. Bij elke keer dat ik nee zei, begon de tuktuk driver ons ''betere'' en ''goedkopere'' accommodaties voor te stellen. Zelfs bij een stellige nee gingen ze toch eerst langs bij degene die zij voorstelden. Vaak zijn het meerdere accommodaties die zij dan voorstellen. Het beste is om te zeggen dat je een boeking hebt en dat je een accommodatie in je hoofd te hebt. De tuktuk drivers zijn niet alleen geïnteresseerd in korte ritjes, ook dagtochtjes of zelfs meerdaagse tochten in een tuktuk zijn mogelijk. Vaak zullen de bestuurders een schriftje bij zich hebben met berichtjes van reizigers die eerder met hen op stap zijn gegaan. De meeste guesthouses en hotels hebben taxi- en tuktukchauffeurs die zij aanraden, zodat je redelijk zeker bent van een leuke dag.

Auto met chauffeur of eigen vervoer

Zelf rijden in Sri Lanka is niet aan te raden. Verkeersregels lijken niet te bestaan en heel veel verschillende voertuigen met verschillende snelheden maken gebruik van het zelfde smalle strookje weg. Kortom, heel veel vage inhaalacties. Bovendien zijn richting aangeven of voorrang geven uniek.

Een auto met chauffeur is dan een uitkomst. Het is relatief goedkoop in Sri Lanka. Reken op zo'n €30 per dag. Dit lijkt misschien prijzig maar van dat bedrag betaald het agentschapje waabij je zoiets boekt de huur van de auto, alle benzine, eventuele tol- en parkeergelden, het salaris van je chauffeur maar ook alle overnachtingsplekken van de beste man.

Met je eigen vervoer kan je echt overal komen en stoppen wanneer je wilt. Zeker wanneer je wat minder tijd hebt kan je op deze manier veel meer zien en doen dan wanneer je gebruik maakt van het openbaar vervoer.De chauffeurs spreken over het algemeen goed Engels en weten alle mooie plekjes te vinden. Ook dat ene marktje dat niet in je reisgids staat.

Motor huren

Het is een echte aanrader om met de motor te gaan, je ziet zoveel meer en je kunt stoppen waar je maar wilt. Het verkeer is wel enigszins iets waar je aan moet wennen, vooral de bussen die veel te hard rijden, zomaar keihard remmen (vaak zonder remlichten) of elkaar inhalen op onoverzichtelijke plekken en jij er als motorrijder net voor zit. Gemiddelde snelheid was ongeveer 50km per uur met hier en daar was uitschieters op de betere wegen. 's Avonds rijden is geen aanrader, omdat de lichten van de meeste wagens niet goed staan afgesteld en er veel zomaar met groot licht rijden en je dus veelal verblind wordt.

Om een motor te kunnen huren en rijden in Sri Lanka heb je wel een internationaal rijbewijs nodig. Die kan je onder andere halen bij de ANWB. Prijzen voor motorhuur liggen rond de $25 per dag als je via internet kijkt. Ter plekke kan dit soms wel zakken tot $15 per dag. Het is erg belangrijk om te letten op het onderhoud van de motor, met name de remmen want die zal je veel nodig hebben. Ook de verzekering verdient extra aandacht. Als borg moet je je paspoort achterlaten. Zorg dus dat je tijdens je avontuur een kopie op zak hebt voor het geval iemand er naar vraagt.

Vliegen

Sri Lanka krijgt meer mogelijkheden voor binnenlandse vluchten. Na Sri Lanka Airlines en Aero Lanka is er nog een derde maatschappij Cinnamon Air met binnenlandse vluchten. Zo kan je onder meer vliegen vanaf Colombo naar Kandy maar ook naar bestemmingen in de zogenaamde culturele driehoek en aan de oost en zuidwest kust.