Lisan Kerstens Geschreven door menasil. Foto door: menasil

Bialowieza Nationaal Park is het oudste nationaal park in Polen. Het nationaal park beslaat zo'n 10500 hectare waarvan ruim de helft onder strikte bescherming staat. Dit is tevens de kracht van het park. Het strikte reservaat is het laatste stuk oerbos dat te vinden is in het laagland van Europa. Niet voor niets staat dit nationaal park op de UNESCO Werelderfgoedenlijst sinds 1979. Symbool van het park is de wisent. Je vindt hier de grootste populatie in Europa. Maar naast de wisent, zijn er nog vele andere zoogdieren en vogelsoorten te vinden. 

Bialowieza Nationaal Park

Het Bialowieza Nationaal Park is in 1921 benoemd tot reservaat waarna het uiteindelijk in 1932 is uitgeroepen tot Nationaal Park. Hoewel het Woud van Bialowieza een stuk groter is, is dit de plek waar de toeristen in eerste instantie naar toe gaan. Een groot deel van het Bialowieza Nationaal Park bestaat uit een strikt beschermd reservaat. Een stuk natuur dat ongerept is en waar het absoluut uit den boze is om met mensenhanden aan te komen. Het strikte reservaat is alleen toegankelijk onder leiding van een gids met een geldige licentie. 

In het strikte reservaat wordt alles aan de natuur overgelaten. Je kan getuige zijn van het rottingsproces van een omgevallen eik en zien hoe deze langzamerhand één wordt met de ondergelegen grond. Je ziet meer dan 1600 soorten paddenstoelen en hoort vele vogels. Terwijl je rondwandelt, wordt je pad gekruist door een moeder wild zwijn met haar kinderen. Pas op dat je hier niet tussen beland want dan kan moeder wild zijn ineens een stuk minder aardig worden! Sommige bomen in dit gedeelte van het nationaal park zijn wel 500 jaar oud! De gids zal je van alles vertellen over de diverse soorten flora en fauna. Je leert het verschil tussen een lindeboom en een eik te zien en maakt kennis met de verschillende soorten bos. Doordat het toerisme streng gereguleerd wordt, heb je kans dat je als een van de weinigen in het strikte reservaat loopt. Het zou zomaar kunnen dat je een tijdje niemand tegenkomt. 

Een gids voor het strikte reservaat kun je regelen via PTTK Bialowieza. De korte route duurt circa 3 uur en de langere route circa 6 uur. Het beste kun je voor je trip even contact opnemen met PTTK Bialowieza om te bekijken wat de mogelijkheden zijn. Er zijn zowel Engelstalige als Duitstalige gidsen beschikbaar. Naast het bedrag voor een gids (vaak één vaste bedrag per groep) betaal je ook toegang voor het nationaal park. Deze bedraagt 6 PLN.

Woud van Bialowieza

Het Nationaal Park is onderdeel van het grotere woud van Bialowieza. Het Poolse gedeelte van dit woud wordt begrensd door de grens met Wit-Rusland en loopt door tot aan de plaatsen Narew en Hanjowka. Dit gedeelte kun je zonder gids bezoeken en je vindt er onder meer diverse gemarkeerde fiets- en wandelroutes. Deze gemarkeerde routes zijn uitgezet door PTTK Bialowieza en worden ook door hen bijgehouden. Als een route onbegaanbaar is door bijvoorbeeld slechte weersomstandigheden, dan zullen zij dit aangeven ter plaatse met een bord. Het kan geen kwaad om van te voren even op het kantoor te vragen of er routes onbegaanbaar zijn. 

Een goede voorbereiding is het halve werk, je doet er dan ook goed aan om van te voren een goed kaart van het woud van Bialowieza aan te schaffen. Deze kun je kopen bij het kantoor van PTTK Bialowieza aan de ul. Kolejowa 17 oftewel aan de voet van het 'Palace Park'. Zij kunnen je ook adviseren met betrekking tot interessante fietsroutes. Een goede fiets- en wandelkaart is de 1:50 000 schaal kaart van Compass 'Puszcza Bialowieska i Okolice'. Een fiets kun je bijna overal wel huren en diverse accommodaties bieden fietshuur aan. De fiets is één van de beste manieren om het woud te verkennen. Je kan dan namelijk op plaatsen komen waar je diverse dieren kan spotten. Het woud van Bialowieza is zeer rijk aan flora en fauna. Je vindt er onder andere wisenten, wolven, edelherten, wilde zwijnen, dwerguilen, schreeuwarend en veel soorten spechten. Daarnaast vele soorten zwammen en paddenstoelen en veel soorten bomen en planten. 

Een bekend wandelpad is de Zebra Zubr. Deze route is de oudste wandelroute door het woud en bedraagt ongeveer 4 kilometer. Het wandelpad begint vlakbij de weg die gaat richting Budy en eindigt bij de ingang van het Wisenten reservaat. Tijdens het schrijven van dit artikel was dit wandelpad tijdelijk gesloten vanwege de slechte staat. Het is waarschijnlijk dat deze in de toekomst weer geopend wordt. Een andere bezienswaardigheid in het bos is de route van de Koninklijke Eiken. Hiervoor betaal je 6 PLN. Hier groeien hele oude eiken en elke eik is vernoemd naar een Poolse Koning of een Litouwse Hertog. Achter elk persoon verschuilt een verhaal; meestal kwamen zij jagen in het woud. Het woud was vroeger namelijk een Koninklijk jachtgebied. Iets verderop vind je een spotplaats voor de schreeuwarend en uilen. Een andere bekende fietsroute is de route langs de dorpen Pogorzelce, Teremiski en Budy. 

Het is mogelijk naar de Wit-Russische grens te fietsen maar blijf er niet te lang hangen en ga vooral geen foto's maken. Je mag er absoluut niet overheen want daarvoor is een visum noodzakelijk. Er lopen regelmatig grenswachten aan zowel de Poolse als Wit-Russische zijde. 

Het spotten van wisenten

Het symbool van het woud van Bialowieza is de wisent. In 1919 was de laatste wisent gestorven maar vlak erna is met succes is de wisent weer geherintroduceerd door wisenten uit dierentuinen en privécollecties in het wild uit te zetten. Inmiddels leeft in het woud de grootste in het wild levende kudde wisenten. Het aantal wordt geschat op 450.

Om een wisent te spotten is moet je vooral geduldig zijn en vroeg op staan. Zonder vroeg opstaan, heb je het risico dat je ze niet in het wild zult spotten. Het beste tijdstip is namelijk voor zonsopgang. Dit betekent dat je in de zomermaanden al om 03:00 op pad moet. Maar als je ze eenmaal in het wild hebt gezien, dan is het vroege opstaan het meer dan waard. Bij slecht weer is de kans dat je ze ziet aanzienlijk kleiner dan als het goed weer is. Ook wisenten schuilen voor regen. Vanzelfsprekend kom je tijdens de tocht ook andere dieren tegen zoals bijvoorbeeld wilde zwijnen en hazen. 

Natuurlijk kun je zelf met een kaart en een fiets op pad op zoek naar wisenten. Er zijn bekende plekken waar ze vaak te vinden zijn zoals bij het dorpje Tereminski. Maar vaak zul je dieper het woud in moeten gaan om ze tegen te komen en daarbij soms van de gebaande paden af moeten wijken. Een gids is dan een absolute must. PTTK Bialowieza weet precies waar de wisenten te vinden zijn. Je kunt via hun kantoor een gids regelen. Zo bieden ze de mogelijkheid voor een 'oog-in-oog' met de wisenten tour aan. Je vindt meer informatie op de website van PTTK Bialowieza

Mocht je de pech hebben geen wisent in het wild te zien, dan kun je altijd nog naar het showreservaat. Deze kleine dierentuin, vind je 4 kilometer ten westen van Bialowieza. Je vindt hier diverse dieren die in het woud leven zoals een eland, wilde zwijnen, herten en wolven. De entree bedraagt 8 PLN.

Tips voor een goede voorbereiding

Voor een bezoek aan het nationaal park en het woud van Bialowieza is het handig om bepaalde zaken mee te nemen zodat je verblijf aangenamer wordt. Er leven ontzettend veel muggen en insecten die in de lente- en zomermaanden te voorschijn komen. Een gezicht onder de muggenbeten is geen uitzondering! Zorg dan ook voor goede bescherming door middel van bijvoorbeeld DEET. Verder is - ondanks hoge temperaturen - het aan te bevelen om lange broeken en shirts met lange mouwen te dragen evenals goede wandelschoenen. Sowieso is het hebben van goede wandelschoenen een must. Het beste draag je donkere kleuren zodat je niet zo opvalt voor de dieren. Aan de andere kant, muggen en insecten hebben een hekel aan lichte felle kleuren. In dit gebied komen teken voor en teken-encefalitis inenting wordt dikwijls aangeraden. Verder is een goede dagrugzak handig met drinken en eten voor onderweg en een klein EHBO tasje. Ter voorbereiding is het boek over Noord-Oost Polen van de Crossbill Guides (Engelstalig) een aanrader. Deze gids gaat over de diverse nationale parken en bevat onder meer diverse fiets- en wandelroutes. Ook bevat deze gids uitleg over de vele flora- en fauna. 

De perfecte uitvalsbasis om Bialowieza Nationaal Park te verkennen is het dorp Bialowieza

Contactinformatie PTTK Bialowieza
Adres: Ul. Kolejowa 17 Bialowieza
Telefoonnummer: +48856812295
E-mail: pttk@pttk.bialowieza.pl
Website: Http://www.pttk.bialowieza.pl

Bekijk ook eens de website van het Pools Verkeersbureau voor meer informatie over Bialowieza en omgeving. 

Als je met een georganiseerde natuurreis mee wil vanuit Nederland of op zoek bent naar inspiratie. Kijk dan ook eens op http://www.agronatura.nl/