Nienke Krook Geschreven door Nienke Krook. Foto door: Nienke Krook

Het Japanse woord voor eten is "gohan" [goo-han]. Het woord verwijst letterlijk naar gestoomde rijst, maar rijst is in Japan zo belangrijk dat gohan nu ook naar alle soorten maaltijden verwijst.

Voor het eten zegt een Japanner "Itadakimasu" [ie-taa-dah-kie-mas], wat zoiets betekent als "ik ontvang dit voedsel". Het laat de dank zien aan degene die de maaltijd bereid heeft.Na het eten zeggen ze: "Gochiso sama deshita" [goo-sjie-soo saa-maa de-sh-ta], dat letterlijk "het was een heel feest" betekent.

De meeste traditionele maaltijden worden geserveerd met witte rijst, een hoofdgerecht (vis of vlees), een bijgerecht (vaak gekookte groenten), soep (miso soep of heldere bouillon) en ingemaakte groenten.

Eten 

Veel Japanners eten eerst een beetje van het hoofd- of bijgerecht (platte schalen worden meestal niet opgetild, maar je neemt er wat met je eetstokjes vanaf), dan wat witte rijst (breng het kommetje naar je mond en gebruik de eetstokjes om er wat uit te halen) gevolgd door wat soep rechtstreeks uit de kom (meestal zonder lepel). Wat rijst wordt bewaard tot het eind van de maaltijd en wordt dan gegeten met de ingemaakte groenten.

Okonomiyaki

Okonomiyaki (okonomi betekent "zoals je wilt", yaki betekent "gefrituurd") is een soort hartige pannenkoek gevuld met kool, varkensvlees en zeevruchten en is erg populair in Japan. De pannenkoek wordt in restaurants op een hete metalen plaat voor je op tafel gemaakt. Er zijn verschillende soorten Okonomiyaki, zoals: 

  • Hiroshima-Style (De groenten worden over het deeg gespreid, in plaats van er doorheen gemixt en de pannenkoek wordt dan op yakisoba noedels gelegd en gebonden met ei)
  • Monjayaki-Style (Vooral populair in Tokyo en andere delen van de Kanto regio: de bloem wordt met veel water gemengd, de ingrediënten worden eerst gekookt, dan in ringvorm gelegd waarin het beslag gegoten wordt. Het wordt direct van het rooster gegeten met een klein spateltje)
  • Takoyaki-Style (Balletjes van 3-5 cm doorsnede die gemaakt worden door beslag te mengen met stukjes octopus, lente-ui en ingemaakte gember in een soort poffertjespan. Ze worden meestal met saus gegeten. Dit gerecht komt oorspronkelijk uit Osaka) 


Miso Soep

Deze soep wordt gemaakt door miso pasta (een traditioneel aroma van gefermenteerde bonen, rijst en zout) en dashi (Japanse bouillon, vaak gemaakt van zeewier en gedroogde visvlokken) samen te brengen met groenten, vlees, vis, tofu of een andere gewenste combinatie. 

Sushi

Sushi is in Japan nog steeds een van de meest populaire gerechten. Naast de nigiri (met plakjes rauwe of gekookte vis op rijst), is er de norimaki (rijst met stukjes vis en/of groente in nori (zeewier) gerold) en chirashi-zushi (diverse ingrediënten bovenop of gemixt met een bedje sushi rijst).  

Onigiri

Onigiri eten Japanners vaak als lunch (warm of koud). Het is een bal plakkerige rijst, gewikkeld in nori (gedroogd zeewier). Meestal zit in het midden van de bal umeboshi, een ingemaakte pruim of iets anders dat heel zout is en bacteriën dood, zodat de rijst goed blijft. Vooral de driehoekig gevormde Onigiri zijn populair en in elke supermarkt wel te vinden. 

Tempura

Tempura is een Japans gerecht en tegelijk een manier van bereiden. Ingrediënten (als: vlees, garnalen, (min of meer) vaste groente als asperge, broccoli, lente-uit, courgette, aubergine en zoete aardappel) worden in beslag gedoopt en kort gefrituurd. Oorspronkelijk was deze methode niet Japans, maar Portugees; het werd in Japan ingevoerd in de 16de eeuw. Tempura wordt gegeten met veel verschillende sausjes en toevoegingen (zoals sojasaus en gember). Vaak is het ook deel van een rijstgerecht of udon soep.  

Ramen

Ramen zijn populaire fast food noedels. In Ramen restaurant (vaak vlakbij treinstations) krijg je binnen een paar minuten een stomende kom noedels voor je neus. Als je ze eet, mag je erbij slurpen!

Je kunt de ramen ook in de supermarkt kopen, dan hoef je er alleen water bij te voegen. Het is erg goedkoop en komt in verschillende smaken. Bekende merken zijn: Maruchan, Top Ramen en Nissin

Soba en Udon

Dit zijn twee soorten noedels die in Japan populair zijn. Ze kunnen beide zowel warm als koud worden gegeten.

Soba zou oorspronkelijk uit China komen en aan het eind van de Jomon periode (10.000 v.Chr. tot 300 v.Chr.) naar Japan gebracht zijn. De noedels worden gemaakt van boekweit bloem, een erg voedzame graan, rijk aan vitamine B.

Udon noedels worden gemaakt door bloem met licht zout water te mengen, te kneden, uit te rekken en in dunne  stroken te knippen. Waarschijnlijk komt deze noedel ook uit China. De dikte en hardheid verschilt van regio tot regio. De kishimen en hoto-soort zijn plat en breed, terwijl de somen juist erg dun zijn. 

Drinken

Japan heeft waarschijnlijk de meeste variatie in coffee shops ter wereld. Ze heten hier kissaten en er zijn zo ongeveer net zoveel smaken als er personen in Japan zijn. 

Koffie wordt eigenlijk niet traditioneel gedronken in Japan en er wordt daarom nog steeds voornamelijk (groene) thee gedronken. Koffie kwam in 1987 voor het eerst naar Japan en de eerste coffee shop werd in 1988 in Ueno, Tokyo geopend.

Tegenwoordig kun je in Japan vrijwel overal Star Bucks, BECK's, Doutor, Veloce en Excelsior vinden. 

Ocha is Japanse thee die vaak bij maaltijden gedronken wordt. Thee wordt in ocha niet gebruikt. Gyokuro is een soort zoete versie van groene thee en Sencha is de meest 'gewone' thee. Macca is de schuimige, dikke poederthee die in de theeceremonie gebruikt wordt. 

Tijdens de warme maanden kun je vaak koude thee (maar ook koffie!) vinden in de automaten op straat.