Erik van Erp Geschreven door Erik van Erp. Foto door: Tikva

Het Japanse treinnetwerk is uitgebreid en goed en in 99% van de gevallen stopt op tijd. Als je alle sporen in Japan achter elkaar zou leggen, kom je aan de 27,400 kilometer (ongeveer twee derde rond de aarde). Er zijn ontzettend veel soorten treinen van verschillende maatschappijen, die over een enorm netwerk door het land rijden. Treinen variëren van de Shinkansen (Bullet Train / Sneltrein), die maar liefst 300 kilometer per uur kan halen, tot stoomlocomotieven. Hoewel de Japanners eerder waren met een hoge snelheidstrein rijden de ICE en Thalys in Europa op een hogere snelheid.

Misschien dat Japan wel daarom in 2020 met een nieuwe trein op de proppen komt die ruim 600 kilometer per uur kan rijden (maar wanneer in bedrijf niet sneller zal gaan dan 500 km per uur).

JR Railways

De Japan Railways-groep (de JR-groep) ontstond in 1987, toen de Japanse National Railways werden geprivatiseerd. De groep is onderverdeeld in 6 regionale maatschappijen en de nationale Japan Freight Railway Company. Met een netwerk van ongeveer 20.000 kilometer kun je bijna overal in het land gemakkelijk komen.

Het reserveren van de zitplaatsen voor de trein is ingewikkeld wanneer je het via de automaten wilt doen of meestal tijdrovend wanneer je het via één van de vele ticket offices moet doen. Reis je zonder Japan Rail Pass dan is er sinds 30 oktober 2017 de mogelijkheid om app te downloaden waarmee je zelf via de app treinreserveringen kunt maken en je boekingen kunt wijzigen. Ideaal! Wel erg jammer dat het niet mogelijk is om deze app te gebruiken in combinatie met de Japan Rail Pass op moment van schrijven.

Japan Rail Pass

Ben je van plan veel te reizen met de treinen van JR dan is een JR Rail Pass een aanrader. Met de Japan Rail Pass kan je vrij reizen met JR-lijnen in het hele land, voor een periode van 7 / 14 / 21 dagen. Een pas voor 7 dagen kost ongeveer €215,-, net iets meer dan een retour Kyoto-Tokyo. Reis je meer dan dit traject, dan ben je met deze pas dus altijd goedkoper uit. Voor de JR Rail Pass van 14 of 21 dagen is het al een stuk lastiger om te bepalen of deze optie goedkoper is. Met name de 21 dagen pas is geen kleine uitgaven dankzij het prijskaartje van €438,- per persoon.  Je kunt gebruik maken van de JR Pass calculator voor een eerste indicatie, wel denken we dat wanneer je langere tijd in Japan reist en grote afstanden aflegt al snel voordeliger is wat niet met de calculator te berekenen is. Bijvoorbeeld meerdere dezelfde treinritjes maken om iets tweemaal te bekijken (b.v. door slecht weer of drukte).

LET OP! De Japan Rail Pass moet buiten Japan gekocht worden. Wil je weten waar je deze pas kan kopen, kijk dan op de website van Japan Railways of bestel de Japan Rail Pass ruim voor vertrek bij Treinreiswinkel. Bij het bestellen van de pas moet je de reisdata opgeven zodat ze bij Treinreiswinkel zeker weten dat de vouchers welke je krijgt voor de pas op tijd geleverd worden.

Na aankoop van de Japan Rail Pass moet je deze binnen drie maanden na het aanschaffen in gebruik nemen. De vouchers welke je thuis ontvangt lever je in bij een JR Ticket office in Japan. Hoogst waarschijnlijk op één van de Japanse luchthavens. Op dit moment kun je nog altijd de ingangsdatum van de pas wijzigen, maar wanneer de JR Rail Pass eenmaal is afgegeven met begindatum dan is deze niet meer te wijzigen.

Bewaar je Japan Rail Pass goed! Wanneer je het kwijtraakt of de pas onleesbaar is geworden dan is deze niet meer geldig en wordt er geen nieuwe pas verstrekt.

Wanneer je met JR Rail Pass reist kun je geen gebruik maken van de vele poortjes, maar moet je de treinpas laten zien bij de in/uitgang welke bemand is. Zij controleren de pas en je mag daarna zo vaak in en “uitchecken”.

Met de Japan Rail Pass kun je ook zonder extra kosten gebruik maken van de JR Ferry en Sightseeting Bus in Hiroshima. Mocht je naar Hiroshima gaan dan zal je al snel van beide opties gebruik maken. 

Shinkansen

Deze Shinkansen hogesnelheidstrein is een icoon van Japan. Met zijn gestroomlijnde wagons vervoert hij grote aantallen personen snel en veilig naar verre bestemmingen in het land. De trein stopt nergens en maakt nauwelijks bochten, waardoor je de snelste reistijd kunt hebben. Ook de punctualiteit lijkt een prestige kwestie met de Europese hogesnelheidstreinen. In 2014 werd de vertraging van alle Shinkansen treinen bij elkaar opgeteld gemeten in seconden. Eat that NS! Dat wil niet zeggen dat er helemaal geen vertragingen voorkomen. Zeker wanneer er een Typhoon of aardbeving is willen de treinen nog wel eens een vertraging hebben. Maar over het algemeen kun je zeggen dat als je 1 minuut te laat bent voor de trein je hem gemist hebt.

Er zijn verschillende soorten Shinkansen, zoals de Hikari (wat 'licht' betekent) en de Kodama ('echo'), die je kunt vinden op de 553 kilometer van de Tokaido Route tussen Osaka en Tokyo. Wanneer je met de Japan Rail Pass reist mag je niet van alle Shinkansen gebruik maken, houd hier dus rekening mee wanneer je de treintijden opzoekt.

Andere routes zijn: Sanyo (Osaka>Okayama>Fukuoka), Tohoku (Omiya>Morioka>Hachinohe), Joetsu (Omiya>Niigata>Tokyo), Nagano (Takasaki>Nagano), Hayate (Tokyo>Hachinohe), de Yamagata route, de Akita route en de Kagoshima route van de Kyushu Shinkansen (tussen Shin-Yatsushiro en Kagoshima).

Voor een plek in de Shinkansen kun je reserveren, je bent dan zeker van een zitplaats in een van de coupés.  Zeker op drukke routes en tijdens “spits” tijden is dit aan te raden. Ook zijn niet alle Shinkansen treinen voorzien van “non-reserved seat” coupes waardoor je niet zomaar iedere trein kunt nemen. Het reserveren van een zit plek duurt vaak lang wanneer je dit bij de JR Ticket Office moet laten doen. Zorg er dus voor dat je eventuele vragen, reserveringen en andere zaken in één keer regelt om zo min mogelijk tijd hieraan kwijt te zijn. Je bent in de grote steden gemakkelijk een uur kwijt voor een simpele vraag. Je kunt treinreserveringen wijzigen ook wanneer je al gereserveerd hebt, dit wanneer er nog plaatsen zijn. Ook kun je tot enkele minuten voor vertrek nog een treinreservering maken, mits er plek is in de trein.

In en uitstappen in de trein gaat via de speciale plekken die aangegeven staan op of boven het perron. In de meeste gevallen komen de treinlijnen en nummers overeen met wat je op je reserveringskaartje staat. Anders kun je het altijd vragen aan één van de mensen die rondlopen om mensen te helpen.

Stoomtreinen

Toen de eerste trein in 1872 in Japan kwam, was de stoomtrein de jaren daarop de meest gangbare. Tegenwoordig worden de treinen gebruikt voor sightseeing en speciale evenementen.  

De Moka Railway (Moka Station) heeft treindiensten in het weekend en op feestdagen. De rails liggen tussen Shimodate in het Ibaraki Prefectuur, tot Motegi in het Tochigi Prefectuur.

De Oigawa Railway heeft elke dag treinen rijden, in de winter ook in het weekend. De hoofdlijn gaat langs de Oi rivier in het Shizuoka Prefectuur. Veertig kilometer lang reis je van Kanaya naar Senzu.

De Tsugaru Peninsula in het Aomori Prefectuur is gelegen op de meest noordelijke punt van Honshu, Japans hoofdeiland. De Tsugaru Railway vertrekt in noordelijke richting vanaf het Tsugaru-Goshogawara Station. Het is een kleine, lokale lijn met slechts 1 spoor en minder dan 21 kilometer rails. De twaalfde, en laatste stop van de trein is het Tsugaru-Nakasato Station.

Tijdens de reis kom je langs prachtige rijstvelden en in de bloesemtijd rijdt je door een sprookjesland van bloemen. In de winter wordt de trein verwarmd met een kolenstoof.

Tsugaru Railway

De Tsugaru Peninsula in het Aomori Prefectuur is gelegen op de meest noordelijke punt van Honshu, Japans hoofdeiland. De Tsugaru Railway vertrekt in noordelijke richting vanaf het Tsugaru-Goshogawara Station. Het is een kleine, lokale lijn met slechts 1 spoor en minder dan 21 kilometer rails. De twaalfde, en laatste stop van de trein is het Tsugaru-Nakasato Station. Tijdens de reis kom je langs prachtige rijstvelden en in de bloesemtijd rijd je door een sprookjesland van bloemen. In de winter wordt de trein verwarmd met een kolenstoof.

Handige sites en apps voor het reizen met de trein door Japan

Wanneer je jouw route per trein wil uitstippelen (denk aan vertrek- en aankomsttijden en prijzen voor een kaartje) is www.hyperdia.com een hele handige site! Wanneer je alles hebt ingevuld en de resultaten zijn verschenen, kan je helemaal naar onderen scrollen en alleen de vakjes aantikken die voor jou van belang zijn (zo kan je bijv. kiezen dat in de resultatenlijst alleen shinkansen verbindingen staan). Hyperdia heeft ook een app die je op je telefoon kunt installeren. Zo weet je ook onderweg vanaf welk perron je met vertrekken, wat de kosten zijn en hoe lang je reis zal gaan duren. Het is soms nog wel even puzzelen met de treintijden die je op het station krijgt te matchen met de treintijden van de app.

Ook de Japan Travel app is een gemakkelijke app om treintijden op te zoeken. Voordeel van deze app is dat hij helpt bij het invullen van de stationsnamen, maar helaas laat deze app niet de perrons zien.

Google Maps is meestal niet de beste keuze voor het vinden van treinverbindingen. Veel trein verbindingen lijken te ontbreken en er wordt vaak geen rekening gehouden met de speciale JR Pass en welke treinen je wél en niet kunt nemen.