eefje Geschreven door eefje. Foto door: Erik

De meeste bezienswaardigheden in Jeruzalem bevinden zich binnen de oude stadsmuren. Het leven dat zich binnen deze muren afspeelt, is al een bezienswaardigheid op zichzelf. Het is heerlijk hier dan ook een aantal uren gewoon rond te dwalen. Overal waar je kijkt zie je kleine steegjes waarin kinderen spelen, mensen hun winkeltje draaiende houden, mannen met zware trekkarren sjouwen en ga zo nog maar even door. Er zijn in de oude stad vier verschillende wijken. De Christelijke wijk, de Joodse wijk, de Arabische wijk en de Armeense wijk elk met haar eigen sfeertje.

De Tempelberg

De tempelberg staat bekend als bron voor conflicten tussen de Joden, Christenen en Islamieten. De oorzaak hiervan is het belang van deze berg. Voor bovengenoemde geloven is de berg een belangrijk heiligdom. Voor de Moslims zijn hier in de 7e eeuw namelijk de Rotskoepel en de Als Aqsamoskee gebouwd. Voor de Joden is deze berg belangrijk omdat hun heilige en in de 6e eeuw verwoestte tempel Salomon en de tweede (verwoestte) heilige tempel hier stond.  Zoals bekend hebben de joden en christenen een hoop overlappingen en is voor beide geloven deze plek zo heilig omdat Abraham hier zijn zoon Izaak offerde. Op dit moment kun je hier de Rotskoepel en de Westmuur bezoeken.

Mahane Yehuda Market

De Mahane Yehuda Market is voor veel locals de plek waar men voor een goede prijs groente en fruit kan kopen. Maar ook vis, kruiden en broden worden op deze middelgrote markt met 250 kraampjes verkocht. De markt krioelt van de mensen en doet erg denken aan een oosterse Shuk. Het is dan ook een erg leuke middag besteding die gemakkelijk vanuit de oude stad te bewandelen is (20-30 minuten). Mahane Yehuda markt grenst in het noorden aan Jaffa Road, Agrippas Street in het zuiden, Beit Yaakov Street in het westen, en Kiach Street in het oosten. Naast wandel kun je ook de tram pakken om naar de openluchtmarkt te komen. Aangeraden wordt op je zakken en spullen te leten wanneer je de markt bezoekt. Op donderdag en vrijdag is het extra druk aangezien iedereen dan inkopen doet voor de Sabbath.

De Klaagmuur

De Klaagmuur is een zeer heilige plek voor de Joden. Met gelooft dat de muur een restant is van de in het jaar 70 door Titus vernielde Heilige Tempel. De Heilige Tempel was een tempel uit een tijd waarin men maar één god kende en er geen ongelovigen waren. Toen koning Salomo de Heilige Tempel liet bouwen, als belangrijkste kanaal voor de Godelijkheid, vroeg hij God specifiek om ook het gebed van de niet-Jood die naar de Tempel kwam te accepteren.

Vanaf het moment dat de tempel werd gesloopt zijn volgens de Talmoed alle wegen naar de hemel gesloten, met uitzondering van de plek waarop de Klaagmuur staat. Vandaar dat vanuit de gehele wereld de Joden richting de muur bidden. Je ziet mensen een op en neer gaande bewegen richting de muur maken. Dit dient om hun gebeden, met dezelfde dwarreling als vlammen en rook van een brandende kaars maken, naar god te brengen. Vandaag de dag stoppen Joden papiertjes in de voegen van de muur (Kvittelchen) met boodschappen voor God. Iedereen, ongeacht je geloof, mag een briefje achter laten of bij de muur bidden.

Wil jij de muur bezoeken dan is voor mannen een keppeltje verplicht (deze krijg je bij de poort). Ook bidden mannen en vrouwen gescheiden bij de muur. Foto's maken is toegestaan, behalve op Sabbat. Entree: Gratis.

Dome of the Rock (De rotskoepel moskee)

Van ver zie je de gouden koepel van dit gebouw in de zon stralen. Deze plek is belangrijk omdat dit enerzijds de plaats is waar Abraham zijn zoon wou offeren en anderzijds is Mohammed van hieruit  naar de hemel gegaan. Het gebouw is prachtig versiert met mozaïeken en is zeker een bezoek waard. Denk er wel aan dat je op deze heilige plek gepast gekleed moet gaan en je niet naar binnen mag. Op vrijdag en op feestdagen is het terrein niet te bezoeken voor niet-moslims. Op andere dagen zijn er beperkte openingstijden. Vaak kun je in de ochtend en in de middag een uurtje naar binnen. De ingang kan je vinden naast de toegangspoorten aan de rechterkant van het plein voor de Klaagmuur. Je moet eerst het plein af en via de meest rechtse ingang ga je over de brug naar de rotskoepel moskee. Entree: Gratis 

De Kerk van het Heilige Graf

De Heilige Grafkerk, ook wel Kerk van wederopstanding genoemd, is gebouwd op de plek waar Jezus gekruisigd en begraven zou zijn. Al sinds de vierde eeuw is deze Kerk dan ook een belangrijk pelgrimsoord voor de Christenen. Middenin de kerk is een grote graftombe. Deze staat op de plek waarvan men vermoed dat Jezus begraven ligt. Om het beheer van de Kerk dat in handen is van zes Christelijke confessies, wordt al jaren gevochten. De belangrijkste beheerders zijn de Orthodoxen, Rooms-Katholieken en de Armenen.

In 1852 stelde de Ottomaanse autoriteiten een strak schema op dat moest bepalen welk Christelijk genootschap op welke plaats en wanneer plechtigheden mocht vieren. De relaties tussen de verschillende kerken waren zo slecht dat de sleutels van het heiligdom werden toevertrouwd aan twee Palestijnse moslimfamilies. Dat is tot op de dag van vandaag het geval.

Een aantal delen van de Kerk (waaronder de hoofdingang) worden gezamenlijk beheerd. Aangezien de zes beheerders het moeilijk eens worden, en elke partij een veto kan uitspreken, wordt er nooit iets verbouwd. Pas wanneer alle beheerders het eens zijn over de te nemen stappen mag er iets veranderd worden, en dit gaat heel ver. Een goed zichtbaar voorbeeld is het trapje dat boven de ingang staat dat daar 150 jaar geleden geplaatst is, maar absoluut niet verplaatst mag worden. Het is te hopen dat de zes beheerders het binnekort wel een keer eens worden, want de Kerk moet op een aantal punten dringend gerestaureerd worden.

Vlak na binnenkomst ligt een grote marmere steen. Dit is de plek waarop Jezus gebalsemd zou zijn. Vele mensen bidden ook hier en willen de marmeren steen aanraken, dit is bijzonder om te zien. Wanneer je de Kerk wilt bezoeken dien je je gepast te kleden. Entree: Gratis

Garden Tomb

Een alternatieve plek waar Jezus begraven zou geweest kunnen zijn.  Een rustige plek met een mooie tuin en een Tombe in de rots.  Entree: Gratis

De Citadel (de toren van David)

De Citadel is gelegen op het hoogste punt van Jeruzalem aan de westelijke kant van de oude stad, net ten zuiden van de Jaffa Gate.  De Citadel is beschermd door een hoge muur en grote torens, en is omgeven door een brede, diepe gracht. Bij de verovering van Jeruzalem door de Romeinen in 70 na Christus werden alle torens vernietigd op de toren van Phasaël na. In de Middeleeuwen werd deze toren omgedoopt tot de Toren van David. In de toren is op dit moment het museum van de geschiedenis van Jeruzalem ondergebracht. Entree: 30 Shekel (6 euro)

Syanagoges

In het Joodse gedeelte van Jeruzalem bevinden zich een aantal Synagogen. De Sephardic Synagoges zijn vier van oorsprong op zichzelf staande Synagogen die nu met elkaar zijn verbonden en je samen kunt bezoeken. De mooiste van de vier is de 400 jaar oude Ben Zakai Synagoge. De Hurva Synagoge is een recente reconstructie (geopend in 2009) maar wel op een plek waar al honderden jaren een Synagoge stond.

Olijfberg

De olijfberg is een berg net buiten de stadmuren van Jeruzalem. Joden worden hier al jaren begraven vanwege het geloof dat ze hier dicht bij de Messias zijn als deze komt. Een aantal hele oude tombes zoals die van Zecheriah zijn uitgehakt in de berg en eventueel te bekijken. Op de olijfberg vindt je ook een aantal verschillende kerken. Zoals onderaan de berg de tombe van Maria, helaas hebben de meeste kerken maar beperkte openingstijden. Het is aan te raden om een bus te nemen naar de top van de berg en dan vanaf daar te genieten van het uitzicht, en de rust. Onderweg naar beneden kan je stoppen bij de diverse kerken.

Yad Vashem (Holocaust museum)

Dit museum ligt buiten de oude stad maar is eenvoudig te bereiken met het openbaar vervoer. Er rijden bussen of je kunt met de metro naar het museum. Dit museum is van buitenaf gezien een ontzettend indrukwekkend gebouw en over ieder detail is nagedacht. Wanneer je naar de vorm,het materiaal en de ligging van het gebouw let zie je dat het museum op een lichte helling naar boven ligt wat staat voor de zware tocht naar vrijheid. Het gebouw is bijna volledig van beton met aan de top glas zodat het licht je toch net kan bereiken. Van binnenuit zal je nog beter zien dat het gebouw naar boven loopt met verder overal beton om je heen, aan het einde is een fel veilig licht dat voor de vrijheid staat en waardoor je het museum weer verlaat. Wanneer je door het museum rondloopt merk je dat de (Joodse) mensen om je heen geemotioneerd raken en soms ook gewoon moeite hebben om het museum te bezoeken. Het Yad Vashem is in 2005 geopend en is bedoeld als herdenkingsplek van de ruim 6 miljoen Joodse slachtoffers van de Holocaust. 

In het museum zijn beelden foto’s, films, persoonlijke eigendommen, brieven en verhalen deze verschrikkelijke geschiedenis tentoongesteld. Rondom het museum zijn ook nog tal van momumenten en kunstwerken te zien. Een daarvan is een ruimte vol spiegels met hele kleine lichtjes. Ieder lichtje staat voor een kind dat is omgekomen, terwijl je door de donkere ruimte loopt, vasthoudend aan de railing, worden de namen en leeftijden opgenoemd.

Hoewel het heel indrukwekkend is en je geëmotioneerd kan raken van al deze beelden is een bezoek aan dit museum zeker aan te raden. Afhankelijk van de tijd dat je voor het museum wilt nemen kun je er tussen de een en drie uur spenderen. Het museum is vanaf 9:00u geopend, entree is gratis.

Israël Museum

Dit museum in de nieuwe stad is misschien wel het beste museum in de hele regio. Het Israël Museum heeft een uitgebreide collectie met als bekendste topattractie wellicht wel de Dode Zee Rollen (Dead Sea Scrolls) en de Schrijn van het Boek. Maar ook de andere archeologische vondsten uit Israël zijn indrukwekkend. Daarnaast zijn er bijvoorbeeld ook een aantal Synagogen uit diverse landen hier herbouwd.

Sinds 2006 is er een Model van Jeruzalem te vinden. Dit schaalmodel van 1 op 50 van de stad  toont het Jeruzalem van rond het jaar 66 en is gemaakt op basis van de Bijbel verhalen. Het model werd gebouwd tussen 1964 en 1967 onder leiding van proffessor Avi Yonah van de Hebrew University en sindsdien geregeld aangepast aan de nieuwste archeologische inzichten. Het is bijzonder om te zien hoe nauwkeurig het model bleek te zijn nadat het voor het eerst gebouwd was. Nadat het model in 1967 gebouwd was zijn er archeologische vondsten gedaan die kloppen met het model en dus nog niet eerder bekend waren.

Wil je alleen de geschiedkundige collectie bekijken en een snel rondje doen door de buitentuin dan ben je toch al een halve dag kwijt. Heb je ook interesse in de moderne kust collectie, schilderijen of archeologische vondsten uit andere regio’s zoals Latijns Amerika dan kan je prima een hele dag besteden in dit museum.  Entree; 50NIS, bekijk voor de busroutes de website.