Erik van Erp Geschreven door Erik van Erp. Foto door: Erik

De Kawah Ijen vulkaan, of Gunung Ijen zoals hij bij de Indonesiërs heet, ligt in het oosten van het eiland Java. Het ligt op ongeveer één uur rijden het plaatsje Ketapank waar vanuit je met de ferry naar Bali kunt. De Ijen vulkaan is minder bekend dan bijvoorbeeld de Bromo vulkaan, maar zeker de moeite waard om te bekijken en ook weer totaal anders dan Bromo. In de Ijen vulkaan ligt een één kilometer breed turquoisegekleurd meer waarvan je ongetwijfeld foto’s zult zien wanneer je in Indonesië bent. 

Je loopt vanaf de dichtstbij zijnde weg naar de rand van de Kawa Ijen vulkaan. Het is een stevige wandeling via een goed maar erg steil pad. Je doet hier ongeveer een uur over. Onderweg kun je mannen tegenkomen met twee grote manden aan een stok op de schouder die daar vier dagen per week werken om zwavel te winnen uit de vulkaan. Deze manden gevuld met zwavel wegen tot wel 100 kg. De zwavel wordt onder erbarmelijke omstandigheden gedolven en via smalle paadjes langs de kraterwand naar boven gedragen. Per kilogram verdienen deze mensen 600 rp, wat ongeveer neerkomt op 0,05 ct per kg. Vergelijk je dit met ander werk in Indonesië dan is dit nog goed betaald. De mannen verkopen ook souvenirs die ze gemaakt hebben van het zwavel om wat extra’s bij te verdienen aangezien zwavel in de vorm van een schildpad meer oplevert :). De meeste tours vertrekken om vier uur s’ morgens zodat je vlak na zonopkomst de vulkaan kunt bekijken. Op dit moment van dag zijn er nog weinig wolken en heb je een beter uitzicht op het meer en de actieve vulkaan.

Minder bekend is dat in de Kawah Ijen vulkaan ook het mysterieuze “blue fire” te zien is. Dit blauwe vuur, dat zich nog het beste laat omschrijven als een gigantische gaspit, is alleen in de nacht te zien en blijft voor de meeste Ijen bezoekers dan ook onontdekt. Tours worden in de meeste reisgidsen niet beschreven, waarschijnlijk omdat het niet geheel zonder risico is. Zo gaan er verhalen over een Fransman die is omgekomen bij het afdalen van de vulkaan. Dit moet wel enigszins genuanceerd worden, want de Fransoos was op eigen gelegenheid 's nachts in de vulkaan afgedaald. Niet verstandig dus zonder gids. Een veiligere optie voor de afdaling midden in de nacht is met begeleiding, maar het blijft niet zonder gevaar. Het is wel absoluut een unieke ervaring!  Bij de beter georganiseerde tours worden ook gasmaskers aangeboden, anders moet je het doen met je eigen sjaal die je voor je mond kunt houden tegen de zwaveldampen.

Tijdens de afdaling in de Ijen vulkaan kom je mannen tegen die hier s’ nachts zwavel mijnen en met een grote fakkel voorop hun mand de berg beklimmen of afdalen. Om dit van een afstandje te zien is op zijn minst bijzonder! Onvoorstelbaar hoe ze het voor elkaar krijgen de manden te vervoeren over een pad wat eigenlijk geen pad is. Hoe dieper je in de vulkaan afdaalt, hoe groter en beter ook het “blue fire” zichtbaar wordt. Naarmate je verder afdaalt, worden de omstandigheden ook gevaarlijker. Grote zwavelwolken worden door de wind heen en weer verplaatst en zonder masker wil je hier niet in belanden. Zwavel dampen slaan namelijk op je adem en ogen.

De mannen die er werken helpen je graag om zo veilig mogelijk de afdaling te maken en proberen ook dingen uit te leggen en te laten zien hoe ze hun werk doen. Vaak vragen ze hier ook kleine vergoeding voor in de vorm van geld of sigaretten(!). Je gaat tenslotte niet voor de lol nog eens extra op de meeste vervelende plek staan om een foto te laten maken. Foto’s maken is sowieso erg lastig omdat het erg donker is en de omstandigheden niet ideaal. Wil je een betere indruk krijgen dan raad ik je aan om deze foto’s te bekijken.

Aan het einde van deze trip bekijk je de zonskopkomst en kun je zodra het licht begint te worden lekker naar beneden wandelen. Je ziet dan ook de mensen van de “normale” tour zich een weg omhoog bikkelen naar de rand van de vulkaan.

Op de top van de vulkaan kan het ‘s morgens flink waaien en koud zijn. Kleed je dus in laagjes die je uit en aan kunt doen en zorg dat je wat aan hebt dat de wind tegen kan houden.Een sjaal is onmisbaar, zowel voor de dampen als voor de kou in je nek bovenaan de kraterwand.