De (on)zin van airport security

Erik van Erp Geschreven door Erik van Erp.

Het afgelopen jaar heb ik redelijk wat vluchten gemaakt en vele verschillende luchthavens op verschillende continenten gezien. Zoals dat van een reiziger verwacht wordt probeer ik altijd ruim op tijd op de luchthaven te zijn. Je weet namelijk niet hoe lang het gaat duren om naar de luchthaven te komen of hoe lang het duurt om door de airport security te komen. Recent kostte het me 1,5 uur om op een Europese luchthaven door de beveiliging te komen, waardoor ik bijna mijn vlucht miste.

Met name over de beveiliging op de luchthavens heb ik mij de laatste tijd erg verbaasd. Het lijkt wel of de controles steeds strenger worden, maar tegelijkertijd ook steeds nuttelozer en onpersoonlijker. Juist op plaatsen waarvan je zou verwachten dat je spullen grondig doorzocht worden mag je zo doorlopen, en op plaatsen waar het niet van belang is mag je heel je camera uit elkaar halen en ieder dopje verwijderen voor controle.

Begrijp me niet verkeerd, ik ben erg voor goede beveiliging op de luchthaven en in het vliegtuig, maar soms slaan beveiligingsbeambten een beetje door en wordt er naar mijn idee op de verkeerde plekken te streng gecontroleerd.

Zo moet ik op Schiphol zeer regelmatig mijn hele camera-dagrugzak leeghalen en moet ieder dopje van mijn camera af om te zien of ik niets meesmokkel. Dit vind ik heel irritant, want voor vertrek pak ik de tas zo goed mogelijk in, wat weer teniet gedaan wordt tijdens zo’n controle. Ook moet je steevast je schoenen uittrekken en door een x-ray scanner halen. Met bepaalde kleding is deze x-ray scanner trouwens ook gemakkelijk te misleiden, maar juist dan mag je zo doorlopen?

Het is belangrijk te vermelden dat in mijn camera-dagrugzak de camera op een nogal ongebruikelijke plek zit. Om bij het camera compartiment te komen moet je de achterkant van de rugzak openen om de camera te kunnen vinden. Dit levert altijd lastige situaties op, aangezien je van de meeste beveiligers niets mag aanraken wat zij nog willen onderzoeken. Echter, zonder hulp weten ze de camera niet te vinden.

Vlieg je vanaf een andere luchthaven dan mag je je schoenen aanhouden, worden deze niet gescand, hoef je ook niet door een x-ray scanner en wordt er amper moeite gedaan om de camera te vinden. Dit terwijl je toch zeker als beveiliger op zou moeten merken dat de backpack maar half zo diep is als je zou verwachten. Toch wekt dit zelden argwaan. Ook lukt het regelmatig, per ongeluk, om verboden dingen het vliegtuig in te krijgen.

Vlieg je van een islamitisch land naar Europa, dan mag je ook vloeistoffen en andere dingen meenemen die elders verboden zijn. Vlieg je van Europa naar een islamitisch land, dan mag het niet. Vlieg je van een risico bestemming naar Noord-Amerika, dan is de beveilig matig, maar vlieg je van Noord-Amerika naar de risico bestemming, dan word je bijna binnenstebuiten gekeerd. De logica ontgaat me hier?

Ook vraag ik mij af waarom we als gast in iemands land bij de douane en de controle soms als vee of gevangenen behandeld moeten worden? De toon is vaak ferm en intimiderend, net als de manier waarop je behandeld wordt. Ik stoor me dan ook wel eens aan die landen waarbij je het idee krijgt dat je naar een strafkamp gebracht word. Soms staan er mensen die zich gedragen alsof zij de belangrijkste persoon in de ruimte zijn, maar als je zou wegrennen, zouden ze ze fysiek niet eens in staat zijn om je bij te houden. Dat helpt ook niet altijd. Uiteindelijk blijven we allemaal mensen.

Het afgeven van vingerafdrukken en foto’s staat mij tegen. Het is wel een hele gemakkelijke manier om aan zulke persoonlijke gegevens te komen. Enige jaren geleden was het afgeven van vingerafdrukken voor de aanvraag van je Nederlandse paspoort verplicht. Dit alles ten behoeve van de veiligheid. Het is hoe dan ook dan maar te hopen dat deze gegevens nooit in verkeerde handen vallen en dat iemand anders jouw identiteit gebruikt voor criminele activiteiten. Radar heeft hier enige tijd geleden een hele uitzending aanbesteed. Ik raad iedereen die regelmatig reist of zijn of haar paspoort moet afgeven aan om die te bekijken.

Veel identiteitsdiefstal vindt plaats wanneer mensen “slordig” met hun paspoort omgaan, aldus de overheid. Echter is een kopie van het paspoort voldoende om tal van dure contracten af te sluiten of creditcards aan te vragen. Volgens Minister Plasterk is het wettelijk niet toegestaan om een kopie te laten maken van je paspoort wanneer bedrijven daarom vragen. Mogelijk leeft hij in een andere wereld, want het lukt mij in 90% van de hotels waar ik verblijf niet om zonder kopie een kamer te boeken. Ook een abonnement afsluiten wordt lastig zonder kopie. Wel zijn er handige covers te koop, die de belangrijkste gegevens verbergen, zoals je BSN. Ook komt de overheid met een speciale app om gevoelige informatie te verbergen, al heb ik deze nog niet uitgeprobeerd.

Soms wordt mijn ticket niet door mijzelf geboekt. Het doorgeven van mijn naam en paspoortnummer is dan voldoende om een boeking te maken. Wanneer je binnen Europa vliegt hoef je in een aantal gevallen (Schengen) ook je paspoort niet te laten zien om het vliegtuig in te komen. Dat lijkt mij weer een enorm beveiligingsrisico wanneer je beide opties combineert?

Gelukkig zijn er nog genoeg landen waar je nog wel gewoon als passagier behandeld wordt. Een vriendelijke groet of een glimlach kan al een wereld van verschil betekenen. Ik zou veel vliegvelden aanraden hier eens naar te kijken. Dit moet prima samengaan met een uitstekende beveiliging.