Hoe begin je een guest house in Laos?

Erik van Erp Geschreven door Erik van Erp. Foto door: Erik

We zetten Sander, beter bekend als LaosFan, in de spotlight. Deze Brabander heeft zijn zekere bestaan in Oirschot achtergelaten nadat hij tijdens een wereldreis in Laos kwam. Nu heeft hij er met zijn Laotiaanse vrouw een guest house. Hij vertelt ons hoe dit is gegaan. 

Waar kom je vandaan en hoe ben je in Laos terechtgekomen?

Ik ben in een ziekenhuis in Eindhoven geboren en opgegroeid in Oirschot, een dorp in het Nederlandse deel van de Kempen, in Noord-Brabant. De eerste keer dat ik in Laos kwam, was in 2007, tijdens een rondreis die me via Rusland, Mongolië, China, Vietnam en Cambodja, uiteindelijk in dit land bracht. Later volgde diverse bezoeken aan Laos. In 2012 besloot ik er te gaan wonen. Dit jaar in februari voor de wet en in maart traditioneel, zijn mijn vrouw Tanoi en ik hier getrouwd.

Waar woon je nu precies in Laos?

Ik woon in een dorp genaamd Ban Thamakheb, in een district genaamd Khong District. Het is onderdeel van de provincie Champasak, in het zuiden van Laos.

Het is vast niet altijd gemakkelijk geweest een leven op te bouwen aan de andere kant van de wereld. Kun je daar wat meer over vertellen?

Soms moet je gewoon dingen proberen en doen wat je echt wilt. Dan kun je weleens de boot missen, maar uiteindelijk leer je er alleen maar van. Een paar jaar geleden had ik een kleine bar in het Laotiaanse Pakse. Samen met twee Laotiaanse vrienden begon ik vol goede moed aan dat avontuur. We vonden dat we wat leuks hadden neergezet. Echter bleek de locatie onhandig gekozen, waardoor de bar niet het beoogde succes had. Ik heb een jaar in dat pand gewoond en dat was leerzaam, maar niet altijd even fijn. Soms gebeuren dat soort dingen.

Je leert ook wel omgaan met minder luxe. Mezelf in de wat koudere maanden van het jaar ‘s morgens wassen met koud water uit een betonnen bak, zal nooit mijn favoriete bezigheid worden. Dat is wel realiteit voor veel mensen op deze wereldbol. Wij hadden in Pakse zelfs de luxe van leidingwater, iets wat we nu in ons dorp niet hebben en waarvan ook vele anderen in Laos en daarbuiten geen gebruik kunnen maken.

Hoe ben je op het idee gekomen om een guest house te beginnen?

Het idee om een guest house of homestay te starten had ik al wel langer, maar vaak blijven ideeën maar ideeën. Een mooi moment om dit idee een kans te geven, diende zich aan. We hebben een prachtige locatie. Door mijn reiservaring weet ik dat er mensen zijn die weg willen van de gebaande paden en op een plaats relatief ver verwijderd van meer geconcentreerd toerisme willen verblijven. Mijn vrouw spreekt prima Engels. Door onze reizen naar onder andere Nederland, weet ik dat ze goed met mensen uit andere landen omgaat en niet verlegen is; wat veel mensen hier wel zijn. Mijn reiservaring en westerse kijk in combinatie met Tanoi’s Laotiaanse kijk op de zaken, kennis van de streek en kookkunsten, maken dat we wat moois kunnen bieden. Dat was dan ook een van de redenen om een guest house te beginnen. Uiteraard is het ook voor ons belangrijk dat ‘de schoorsteen blijft roken’. Niet echt natuurlijk want het is hier meestal heet genoeg meestal. Dat klinkt minder romantisch, maar is natuurlijk ook een reden om een kleine onderneming te starten. Rijk zullen we er niet van worden en dat is ons doel ook niet, maar wat extra inkomsten naast het niet al te hoge salaris van mijn vrouw - ze is lerares Engels op een middelbare school - is altijd fijn. We zien erg graag tevreden, blije mensen bij ons en als we er dan ook een beetje mee kunnen verdienen, is dat natuurlijk erg fijn en dan snijdt het mes aan twee kanten. 

Zijn er nog typische Brabantse dingetjes die terugkomen in het guest house?

Ikzelf! Er hangt een provincievlag van Noord-Brabant en ook een Belgische vlag, die natuurlijk de kleuren van het oude Hertogdom Brabant heeft. Verder willen we het allemaal een beetje authentiek laten. Op ons menu zul je geen worstenbrood, balkenbrij of Bossche bollen vinden. We proberen mensen zo goed mogelijk te helpen en gastvrij te zijn. Dat is iets wat soms aan Noord-Brabant gelinkt wordt, maar volgens mij overal voorkomt en niet slechts in Noord-Brabant. Overigens zou ik het wel erg leuk vinden als we ook veel Brabantse bezoekers krijgen, want natuurlijk is daar wel veel binding mee. We verwelkomen natuurlijk iedereen, ongeacht afkomst. We vinden het ook erg interessant om mensen uit andere landen, met een andere achtergrond te ontmoeten. De klompen die ik even geleden aan een paar palen heb gehangen, zijn trouwens ook gemaakt in Noord-Brabant. We hebben dus nog iets Brabants in huis.

Wat kunnen mensen verwachten wanneer ze een nachtje bij jullie boeken? Wat is de meerwaarde om in jouw guest house te verblijven?

Verwachtingen en de realiteit zijn niet altijd hetzelfde. Dat maakt nieuwe ervaringen extra interessant, denk ik, zelfs in een tijdperk waarop alles visueel wordt vastgelegd. We hopen natuurlijk dat verwachtingen van mensen uitkomen of dat hun ervaring zelfs beter dan verwacht is. Ik denk dat het leuk is dat we een plek bieden waar mensen in contact komen met lokale mensen. Tanoi is er van vrijdagavond tot maandag vroeg in de ochtend en ook onze familie is niet ver weg. Op andere dagen verblijft ze in het dorp waar ze lesgeeft, omdat het ver van huis is en de weg te slecht is om dagelijks op en neer te reizen. Bij ons in de buurt zie je veel locals in bootjes. Ze gaan bijvoorbeeld vissen, naar kleine eilanden in de buurt waar ze op het land werken of naar de markt. Aangrenzend aan ons stukje land, zijn tuinen waar mensen groentes en fruit verbouwen. Zo ziet het leven van veel Laotianen eruit. De overgrote meerderheid van de Laotianen is werkzaam in de agrarische sector, vaak met een stukje land en wat beesten. De meesten zijn deels zelfvoorzienend. Het hoofdpad van het dorp - wegen zijn er niet op het eiland waar wij wonen - is minder dan 100 meter wandelen vanaf het guest house. Je ziet er een rijstmolen, die vooral na de oogsttijd belangrijk is voor het dorp, en veel traditionele huizen op palen met her en der een stenen huis. Mijn vrouw kan je vertalen en ook mijn beperkte kennis van de Laotiaanse taal kan je helpen om te communiceren met andere Laotianen. Dat is leuker dan communicatie via handen- en voetenwerk. Ons guest house is een plaats waar je heerlijk kunt ontspannen en waar je in de avond en nacht soms een geweldig mooie sterrenhemel ziet.

De kooklessen die we aanbieden zijn volgens mij - en volgens de mensen die het al gedaan hebben - ook erg leuk en actief. Je kunt lekker in de rivier springen om soms even af te koelen. Verder verhuren we fietsen waarmee je een leuk rondje op Don Som kunt fietsen. Ook is het mogelijk om met je fiets naar Don Det, Don Khone en Don Khong te gaan en daar de hoogtepunten te bekijken. Er varen kleine ferry's waarop de fiets mee mag. Je combineert dan de drukkere eilanden, die ook mooie bezienswaardigheden hebben, met ons Don Som.

Wat maakt voor jou de omgeving van de homestay zo speciaal?

Misschien een raar antwoord van me, maar de omgeving is niet zo speciaal. In vergelijking met toeristische plekken in Laos is Don Som ‘speciaal’ omdat het heel ‘gewoon Laotiaans is. Het is een dorp waar het leven, ondanks een aantal veranderingen, de afgelopen decennia niet veel veranderd is. Dat betekent niet dat het geen prachtige locatie is. Bovendien is de zonsopgang er vaak prachtig en hetzelfde geldt voor de zonsondergang. De bungalow staat pal aan de rivier de Mekong. Voor veel mensen in Laos, Cambodja, Vietnam, China en Myanmar is dat wellicht niet bijzonder, maar voor mensen van elders wel. Misschien is het dan toch een speciale plek.

Wat kost een nachtje in het guest house en wat mag je verwachten?

Een nacht in onze bungalow kost 60.000 kip. Dat is ongeveer 7 euro. Koffie, thee en drinkwater zijn inclusief. Voor het drinkwater kun je een hervulbare fles gebruiken. We hebben graag zo min mogelijk afval, mede omdat dat dat niet aan huis wordt opgehaald. Voor iedereen zetten we een welkomstdrankje uit de streek klaar. Daarnaast hebben we veel informatie over het verblijf, over Laos in het algemeen en over andere plaatsen in het land. Ook is er in bungalow een boekenplank waarop je boeken kunt vinden voor meer inspiratie. De bungalow is ‘basic’. Verwacht daarom niet veel luxe, maar we doen ons best het onze gasten zoveel mogelijk naar hun zin te maken.

Is het mogelijk vrijwilligerswerk te doen in de community?

Vrijwilligerswerk zou in mijn ogen absoluut kunnen bijdragen aan de gemeenschap, mits het georganiseerd is en er een duidelijk plan is. Echter zijn de regels met betrekking tot vrijwilligerswerk in Laos niet gemakkelijk, daarom kan het momenteel helaas niet. Je kunt ons wel helpen. Overigens zijn er nog andere manieren om je nuttig te maken. Daar vertellen we je graag meer over.

Wat heeft de community nog nodig en hoe kan je daar als bezoeker daar aan bijdragen?

Een groot deel van de gemeenschap in de streek heeft behoefte aan heel veel dingen. Veel mensen lijken erg tevreden en vaak zijn ze dat ook, maar vaak gaat er achter die glimlach wel wat schuil. Er is nog steeds veel armoede. Ondervoeding van kinderen komt in Laos op grote schaal voor. De gezondheidszorg is zeer minimaal en de kindersterfte is hoog. Veel schooltjes zijn toe aan vervanging of reparatie en toiletten ontbreken meestal. Sommige dorpen hebben geen stroom en waterleiding is grotendeels afwezig. Er is dus echt nog veel te doen. Wij willen ons steentje bijdragen en hebben diverse ideeën. Soms heeft het hier wel net wat meer tijd nodig dan in westerse landen. Inkomsten zijn belangrijk en als wij gasten ontvangen, leveren we een kleine bijdrage aan de ontwikkeling van het land. De bungalow is gebouwd door twee mensen uit het dorp, net als de badkamer. De materialen komen voor een deel uit de streek en inkopen doen we op de mark op het vasteland, waar veel mensen van de eilanden hun waar aanbieden. Op de boot die reizigers haalt en brengt worden wat extra inkomsten verdiend. Naar mijn mening kan een beetje verantwoord toerisme absoluut een bijdrage leveren. We hebben ook boekjes - en willen er binnenkort weer kopen in Vientiane - voor kinderen en volwassenen met informatie over onder andere gezondheid en zwangerschap. Als je graag wat wilt doen, kun je dat altijd met ons bespreken. We denken graag mee.  

We zagen dat je guest house niet echt op een touristtrail ligt. Wat kunnen we zoal bezoeken in de omgeving en hoe kom je er het gemakkelijkst?

Het guest house ligt inderdaad niet direct op een ‘touristtrail’. Het dorp aan de overzijde van de rivier is niet ver van de hoofdweg vandaan. Op de hoofdweg passeren dagelijks diverse bussen en vele busjes met toeristen. Op ons eiland komen nauwelijks toeriste. Reizigers komen maar niet vaak spontaan naar ons toe. We vinden het zelf ook fijn wanneer gasten reserveren, omdat we de bungalow zelf ook gebruiken en reserveringen ons de tijd bieden om de bungalow klaar te maken voor de gasten.

In de omgeving zijn diverse dingen te doen en te bezoeken. De Khonephapheng-watervallen zijn ongeveer 20 kilometer bij ons vandaan en met een tuktuk goed bereikbaar. Die kunnen we ook voor je regelen. Ook de eilanden Don Det, Don Khone en Don Khong zijn vanaf ons eiland per boot bereikbaar. Ook met de fiets en een ferry kun je er naartoe. Ons bezoeken kan op diverse manieren. Dat lukt bijvoorbeeld prima met het openbaar vervoer, maar ook met privé-vervoer in combinatie met een minibus kom je er. We geven er graag uitleg. 

In een voorgesprek vertelde je dat je graag de community wilde betrekken bij jouw homestay. Kun je daar wat meer over vertellen?

We betrekken er nu al wat mensen uit het dorp bij. Omdat we nog maar net begonnen zijn, moeten we zelf ook nog veel leren. Ook omdat we moeten proberen er wat mee te verdienen, staat dit nog in de kinderschoenen. Wel helpen we graag met donaties en eerder al eens met geld dat ingezameld werd door mijn ouders. In het dorp hebben we al een vrij groot aantal boeken en boekjes verspreid en we hebben ook wat andere plannen. In Laos is er vaak wat meer tijd nodig en je wordt soms geconfronteerd met bureaucratie, onwil en onkunde, zelfs bij heel kleinschalige initiatieven. Het zou natuurlijk erg mooi zijn als we in de toekomst een plaats hebben waar de lokale jeugd Engels en andere vaardigheden kan leren, oefenen of delen. Ook een plek waar men spullen te koop kan aanbieden, zou passend zijn. Toerisme kan echt wat bijdragen en een respectvolle en fijne interactie tussen bezoekers en bewoners is natuurlijk goed voor beiden. Er is genoeg van elkaar te leren. Hoe dit in de toekomst vorm krijgt, is afwachten. Ik heb weleens gedacht aan een ‘social enterprise’ of een kleinschalig project. Daar is vaak wel wat investering voor nodig. Daarvoor hebben we de middelen nu nauwelijks tot niet. Een initiatief waardoor mensen kunnen doneren en daar bijvoorbeeld een paar gratis overnachtingen voor terugkrijgen, is interessant. Voldoende stof tot nadenken dus!

Wat is je ultieme (Laotiaanse) droom?

Ik heb diverse idealen. Die waren er al voor mijn vertrek naar Laos en sommige zijn alleen maar verstevigd en anderen zijn wat bijgeschaafd. Ik heb een bepaalde visie en hoop dat die (niet alleen in Laos) realiteit wordt. Op persoonlijk vlak hoop ik dat mijn vrouw op korte termijn dichter bij huis kan werken en dat we hier ook op werkdagen kunnen samenwonen. Op langere termijn zou het geweldig zijn als we met ons guest house genoeg kunnen verdienen om rond te komen. We hebben al het een en ander gepland en het zou mooi zijn als we nog meer plannen kunnen maken. We hebben een geit, wat vissen en kippen in een ren. Het zou mooi zijn als we ook dat wat uit kunnen bouwen en via die weg steeds wat zelfvoorzienender kunnen zijn. Dan kunnen we meer gegarandeerd verantwoorde producten aanbieden. Als we daarbij ook diverse projecten op zouden kunnen zetten, denk aan initiatieven met betrekking tot recycling, gezondheid en Engelse les, zou dat erg mooi zijn. Ook het organiseren van rondreizen en trips lijkt me erg fijn. In een verre toekomst lijkt het me geweldig een vestiging in Nieuw-Zeeland te openen, na eerst een mooie tijd te hebben gehad in Laos. De toekomst is echter altijd onzeker. Voor nu hopen we vooral op geluk en gezondheid voor onszelf, de mensen rondom ons en voor familie en vrienden in Nederland. Een goede harmonie is in mijn ogen erg belangrijk en wie weet kunnen we zelfs een ontmoetingspunt voor reizigers met goede ideeën worden. Een plaats waar mensen elkaar echt ontmoeten en waar veel contact is, spreekt me aan. Schermpjes-tuurders en mensen met weinig interesse in de plek waar ze zijn en de lokale gebruiken, doen me wat minder.

Hoe wil je dat bereiken?

Een investering van een rijke persoon met het hart op de goede plaats is altijd welkom ;-) Maar de meeste dingen komen simpelweg van de grond door erover na te denken en het daarna waar mogelijk te doen. Gasten mogen ontvangen en daarna proberen het een en ander een beetje uit te bouwen, is natuurlijk een prima manier, eventueel gecombineerd met crowdfunding voor projecten die in onze hoofden zitten. Ideeën zijn altijd welkom.

Wil je meer weten of een paar nachtjes boeken? Kijk dan op de Facebook pagina van Don Som Riverside Guesthouse